In samenwerking met

Astrid Dutré, Juridisch Raadgever bij Bank Nagelmackers

Heb je een aardig vermogen opgebouwd en wil je dat correct verdelen onder je naasten? Dat is niet eenvoudig, vooral door de complexe wetgeving. Een gesprek met een jurist of notaris kan daarom heel zinvol zijn. Zij schetsen het volledige plaatje en leggen uit hoe je je vermogen optimaal doorgeeft.

Maak een foto van je vermogen…
We staan er zelden bij stil, maar wat gebeurt er met ons vermogen als ons iets overkomt? Zullen onze partner, kinderen of andere naasten het dan nog goed hebben? Met zo’n vragen kan je altijd terecht bij je bank, een jurist of een notaris. Zij stellen samen met jou een volledig overzicht op van je vermogen, je erfgenamen, hun erfenis en de successierechten. Ben je ondernemer, dan bespreken ze eveneens de continuïteit en opvolging van je zaak.

…en bespreek de verdeling met een adviseur
Dat overzicht vormt de basis voor een optimale verdeling van je vermogen. Want misschien wil je sommige zaken anders zien? Kijk dan verder dan de successierechten. Een schenking bijvoorbeeld geeft je niet noodzakelijk gemoedsrust. De ontvanger kan in principe volledig vrij beslissen over het geschonken goed, tenzij je bepaalde clausules tot behoud van controle of inkomsten voorziet. Bovendien hou je best genoeg middelen over, zodat jij en je partner comfortabel kunnen leven. Probeer dus met je adviseur een evenwicht te vinden, een oplossing waar je je helemaal goed bij voelt.

 

Het kan veel voldoening geven om je nalatenschap te bespreken, het geeft gemoedsrust

 

Wat als je wilsonbekwaam wordt?
Begin daarom eens bij jezelf. Wat moet er met jou en je vermogen gebeuren als je door een infarct of dementie wilsonbekwaam wordt? Via de notaris kan je bijvoorbeeld al een zorgvolmacht opmaken. Daarin duid je aan wie op welke manier je patrimonium mag beheren. Ze vergroot je comfort zonder dat je je al volledig uitkleedt, en bespaart je naasten een procedure bij de vrederechter om het bewind te regelen.

Een mooie spaarpot voor je echtgeno(o)t(e)
Natuurlijk wil je ook dat je partner voldoende middelen overhoudt om goed te leven. Als jullie gehuwd zijn onder een gemeenschapsstelsel, kan je in je huwelijkscontract een keuzebeding laten opnemen waardoor de langstlevende de keuze heeft uit een aantal opties voor de verdeling van de huwgemeenschap.

Op deze manier kan er door de langstlevende echtgenoot rekening gehouden worden met de fiscale kostprijs van iedere optie en kan er een beslissing genomen worden die tevens rekening houdt met de op dat ogenblik geldende omgevingsfactoren, zoals zijn of haar gezondheid, het resterend vermogen, de gezinssituatie van de kinderen…

Zo zou de langstlevende echtgenoot kunnen opteren voor de toebedeling van de gezinswoning in volle eigendom. Zo bezorg je je partner een mooie spaarpot. Hij of zij kan de woning immers verkopen en met de opbrengst een appartement of de zorg in een rusthuis betalen. Verdere planning naar de kinderen toe mag echter niet uit het oog verloren worden.

 

De hervorming van het erfrecht biedt je veel meer vrijheid en speelt in op nieuwe gezinsvormen

 

Een groter aandeel voor de langstlevende partner
Voor samenwonenden en nieuw samengestelde gezinnen betekent de nakende hervorming van het erfrecht dan weer een belangrijke vooruitgang. Kinderen hebben altijd recht op een bepaald deel van de erfenis, maar onder de huidige regeling varieert het gereserveerde en voorbehouden deel voor hen in functie van het aantal kinderen. Vanaf september volgend jaar wordt de reserve van de kinderen steeds beperkt tot de helft, ongeacht het aantal kinderen. Daardoor komt er een groter aandeel vrij voor bijvoorbeeld de nieuwe partner.

Zo krijgt elk kind zijn deel
Daarnaast kan je je (klein-)kinderen een financieel duwtje in de rug geven via een schenking. Door te schenken verminder je je belastbaar vermogen en zullen er bij overlijden ook minder successierechten moeten betaald worden. En zoals eerder werd aangehaald, heeft de hervorming van het erfrecht belangrijke gevolgen voor je kinderen. Hun wettelijke reserve wordt beperkt tot de helft, maar dat geeft je wel de ruimte om een deel aan je stiefkinderen te geven. Het hervormde erfrecht speelt op die manier in op de realiteit van nieuw samengestelde gezinnen.

Meer vrijheid dankzij hervormd erfrecht
Astrid Dutré geeft ook mee dat een ander belangrijk aspect van de hervorming de mogelijkheid geeft om de verdeling van de erfenis onderling te regelen. Je legt de afspraken dan bij leven vast via de notaris. Je krijgt dus ontzettend veel vrijheid ten opzichte van vroeger. Zo kan je je woning aan het ene kind geven en je spaargeld aan het andere, of een zorgbehoevend kind een extra spaarpot meegeven.

Al aan een goed doel gedacht?
De nieuwe maatschappelijke realiteit houdt ook in dat er steeds meer kinderloze koppels en alleenstaanden zijn. Voor hen zijn de gevolgen van een overlijden vaak onduidelijk. Hun erfgenamen, van verre familieleden tot goede vrienden, krijgen vooral te maken met hoge successietarieven. Zit je in zo’n situatie? Bekijk met je adviseur of je de successierechten kan laten dalen door samen te werken met een goed doel. Je helpt er niet alleen je erfgenamen, maar ook de maatschappij mee.

Wacht niet op slecht nieuws
Ben je onlangs geconfronteerd met een overlijden in je omgeving of werd een van je naasten wilsonbekwaam? Dan kijk je waarschijnlijk met een andere blik naar je vermogen. Toch moeten we niet wachten op zo’n gebeurtenis om onze nalatenschap te bespreken. Het kan juist veel voldoening en gemoedsrust geven om het hele plaatje op te stellen en te optimaliseren. De hervorming van het erfrecht biedt je bovendien heel wat ruimte om zelf te beslissen over de verdeling van je patrimonium. Een tip: ga voor een oplossing op maat waar je je goed bij voelt. Zo vergroot je het comfort voor je naasten én jezelf.