Je bent jong en je wil wat. Een slagzin die al decennia bestaat, maar vandaag meer dan ooit van toepassing is. In deze tijd van internet en sociale media heeft de wondere wereld van vrije tijd nauwelijks nog geheimen voor jongeren. “Het is moeilijk om een rode draad te zien in de vrijetijdsbeleving bij jongeren vandaag, maar de tijd van ‘jongens spelen voetbal en meisjes doen ballet’ is duidelijk voorbij”, vertelt Lina Juvens, trend researcher en jongerenexpert bij Trendwolves. Het spectrum van hobby’s en bezigheden is vandaag erg breed.

Vroeger vs. nu
Contact met vrienden staat hoog op het to do-lijstje van de moderne jongere. Thuis, in het park, op café: jongeren zoeken elkaar op. “Face to face afspreken is nog altijd heel erg belangrijk. En daar maken jongeren dan ook graag tijd voor”, verduidelijkt Pedro De Bruyckere, pedagoog aan de Arteveldehogeschool in Gent. Een trend die aantoont dat de huidige generatie wat dat betreft weinig verschilt met die van pakweg vijftien jaar geleden. Toch heeft de voorbije economische crisis ervoor gezorgd dat jongeren een andere kijk op de wereld hebben. Het globale optimisme staat onder druk, maar het persoonlijk optimisme is intact. Jongeren kijken somberder naar de wereld, maar geloven dat het met zichzelf wel goed komt.

 

Sport en cultuur blijven belangrijk voor jongeren – Pedro De Bruyckere

 

Time out vs. extreme
Wel onmiskenbaar is de impact van de digitale wereld, die voor een aanhoudende stroom van impulsen zorgt. Jongeren maken volgens experts gretig gebruik van die stijgende keuzevrijheid. Ze willen zich graag uniek voelen en dat leidt tot nieuwe trends en populaire hobby’s. Bikram yoga, mindfulness, vrijwilligerswerk, een eigen moestuintje onderhouden,… De mogelijkheden zijn eindeloos. “Vroeger werden jongeren sneller in een hokje geduwd”, zegt Juvens. “Maar vandaag is anders zijn geen schande. Bovendien werkt deze trend in twee richtingen. Enerzijds heb je jongeren die rust zoeken, een time out voor de prikkels. Anderzijds zij die zich vervelen en net de extremen opzoeken.”

Creatieve vogels
Raakt de traditionele hobbybesteding zoals sport, jeugdbeweging, muziekschool dan stilaan voorbijgestreefd? “Dat is te kort door de bocht”, aldus De Bruyckere. “Sport en cultuur blijven belangrijk voor jongeren. Naast de digitale impulsen blijven ouders, school en vriendjes een grote rol spelen in de keuzes van jongeren.” Wel opvallend is de toenemende creativiteit. “Een absolute trend”, aldus experts. “Jongeren willen creatief zijn en ondernemen.” In die context zijn internet en sociale media ideale tools om de drempel te verlagen. Jongeren gaan bijvoorbeeld bloggen of delen hun muziek via het platform SoundCloud.

 

Na de middelbare school nemen jongeren graag de tijd om te ontdekken wat ze willen en wie ze zijn. Die ontdekking kan gepaard gaan met een GAP year of uitwisselingsproject – Lina Juvens

 

Wie ben ik?
Opvallend: na de middelbare school nemen jongeren graag de tijd om te ontdekken wat ze willen en wie ze zijn. “Identiteit is een lappendeken waarvan de jongeren elk laagje willen blootleggen”, vertelt Juvens. “Die ontdekking kan gepaard gaan met een GAP year of uitwisselingsproject.” Jongeren staan niet onverschillig in de wereld en vragen zich af wat ze kunnen betekenen in de maatschappij. Maar het antwoord op die vraag is niet simpel. “Er zijn jongeren die al op hun twaalfde weten wat ze later zullen doen, maar er is ook de categorie die na de middelbare school geen flauw idee heeft”, meent De Bruyckere. “Een sabbatjaar kan voor hen een oplossing bieden. Maar niet iedereen heeft die luxe. Zo’n sabbatjaar kost niet alleen tijd, maar ook geld.”

Continu veranderende wereld
De creativiteit bij jongeren stijgt dus, maar ook de druk wordt groter. Sociale media zorgen niet alleen voor veel positieve impulsen, ze kunnen ook een bron van frustratie zijn. Jongeren met een minder spannend leven kunnen zich hierdoor eenzaam voelen. “Jammer, want vaak wordt er op sociale media een onrealistisch beeld geschept”, aldus Juvens. Maar alarmerend is het niet. Experts zien bij jongeren hoofdzakelijk gelijkenissen wat hun offline en online gedrag betreft. Jongeren die vatbaar zijn voor straffe verhalen op Facebook, zijn dat ook voor straffe verhalen op school. De Bruyckere: “Wat dat betreft zien we weinig evolutie bij jongeren. Als de jeugd doorheen de jaren al veranderd is, dan is dat vooral omdat ook de wereld continu in verandering is.”