Iedereen sterft vroeg of laat. Niet direct iets waar je naar uitkijkt, maar waar je wel aandacht aan moet besteden. Zeker aan je erfenis, want je hele vermogen wordt na je overlijden verdeeld over je familieleden. Maar wat als je (een deel van) je bezittingen wil overdragen aan andere mensen en/of projecten die je nauw aan het hart liggen?

Kies voor een testament
Wie zijn vermogen na zijn dood grotendeels zelf wil verdelen, moet kiezen voor een testament. “Steeds meer mensen doen dat ook”, zegt notaris Bart Van Opstal, de woordvoerder van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat. “En het valt op dat in de winter opmerkelijk meer testamenten worden afgesloten dan in de zomer. Wellicht worden de lange avonden aangegrepen om goede afspraken te maken.”

 

In de winter worden meer testamenten opgemaakt dan in de zomer –Bart Van Opstal

 

Geef extra duwtje
Van Opstal ziet diverse redenen voor het stijgend succes van een testament. De gezinsvormen zijn bijvoorbeeld complexer dan vroeger. In nieuw samengestelde gezinnen worden meer afspraken gemaakt om latere problemen bij de verdeling te vermijden. “Steeds meer mensen kiezen voor een generatiesprong. Hun kinderen zijn vaak al zestigplussers die een extra duwtje in de rug niet meer nodig hebben, terwijl de kleinkinderen dat wel kunnen gebruiken”, aldus Van Opstal. Daarnaast wil een aantal mensen ook graag een deel van hun vermogen aan een goed doel schenken.

Geen volledig beschikkingsrecht
Goed doel of niet, wie een testament wil (laten) opmaken, moet er wel rekening mee houden dat hij geen volledig beschikkingsrecht over zijn vermogen heeft. Na het overlijden zullen een aantal naaste familieleden een deel moeten krijgen. Zij kunnen niet totaal worden onterfd. Dit deel wordt het reservataire deel genoemd. Over het andere deel kan de erflater wel vrij beschikken.

Registreer je testament
Het testament kan via de notaris worden opgesteld. Een standaarddocument kost zowat 200 à 300 euro. Dat bedrag loopt op naarmate er meer maatwerk mee gemoeid is. Het testament kan ook onderhands worden opgemaakt. Van Opstal: “Maar dat leidt nadien vaker tot betwistingen. Is de handtekening wel correct? Stond de opmaker niet onder dwang bij de opstelling ervan? Enzoverder.” Daarnaast registreer je best je testament bij het Centraal Register voor Testamenten. In dat geval is er zekerheid over het bestaan van je testament en vermijd je een herverdeling van je bezittingen bij een laattijdig opduiken ervan.

 

De nieuwe regeling voor het schenken van onroerende goederen gaat op 1 juli in – Annemie Turtelboom

 

Schenk nu al een deel
Toch wachten veel mensen niet tot hun dood om hun begunstigden al een deel te schenken. Het schenkingstarief voor schenkingen van roerende goederen in rechte lijn of tussen echtgenoten en samenwonenden bedraagt trouwens maar 3%. Voor de schenking van onroerende goederen bestond een dergelijk voordelige regeling echter niet, met als gevolg dat ze nauwelijks werd toegepast. “Maar daar komt op 1 juli dit jaar nog verandering in”, zegt Kristof Windels, woordvoerder van Vlaams minister van Financiën Annemie Turtelboom.

 

renoveren

 

Renoveer en geef weg
De nieuwe regels bepalen dat voor de schenking van een onroerend goed tussen gehuwden, samenwonenden of in rechte lijn op de eerste schijf van 150.000 euro een tarief van 3% wordt geheven. Tussen 150.000 euro en 250.000 euro is dat 9% en loopt zo verder op. Voor schenkingen tussen alle anderen bedragen de onderste tarieven 10% en 20%. Nieuw is dat de begunstigden aanspraak kunnen maken op een lager tarief indien ze overgaan tot een renovatie, waarbij ook energie wordt bespaard.

Begon binnen vijf jaar
De voorwaarde is wel dat de begiftigden binnen de vijf jaar vanaf de datum van de akte van schenking renovatiewerken laten uitvoeren voor minstens 10.000 euro plus BTW. Tot de lijst van werken die in aanmerking komen, behoren onder meer de plaatsing van nieuwe dak- of zoldervloerisolatie, de plaatsing van spouwmuurisolatie in een buitenmuur, de vervanging van enkele beglazing en de plaatsing van een warmtepomp.

Wacht niet tot winter
Die nieuwe regeling zou alvast op behoorlijk wat interesse kunnen rekenen, blijkt uit reacties van notarissen. Ze biedt immers een bijkomende mogelijkheid aan wie zelf wil bepalen wat er met zijn vermogen gebeurt. En daarvoor hoeft niet te worden gewacht tot de lange winteravonden.