Een koude, ongure winternamiddag net voor kerstavond. De werkdag is voorbij, maar je moet nog de nodige waren voor dé familieavond van het jaar aanschaffen. Ga je voor verse vis, of neem je jonge duif als delicatesse? Doen we er bloemkolen of broccoli bij?

Versheid niet vanzelfsprekend
Je dilemma is de keuze, maar niet de vraag of de voeding vers is. Daar ga je automatisch van uit. Toch is dat niet zo een-twee-drie automatisch. De weg die verschillende middelen afleggen vooraleer ze op je bord landen is lang en gecompliceerd.

 

Versheid zie je, proef je, ruik je – Guy Claessens

 

Op zicht en geur
Maar wat verstaan we onder vers voedsel? “Verse voeding betekent voor mij een product in de meest eerlijke zin van het woord”, verduidelijkt groothandelaar Guy Claessens. “Dit betekent dat er geen bewerkingen, geen toegevoegde zaken of manipulaties hebben plaatsgevonden. Versheid zie je, proef je, ruik je.” Voor vers voedsel geldt dus grofweg vandaag geproduceerd, morgen bij de restaurateur of in de winkel.

Alles in één
Hoe dat gaat? We onderscheiden in het algemeen vier partijen: producent, distributeur, veiling en (eind)afnemer. Na de productie wordt voeding gesorteerd, gecontroleerd, verpakt en getransporteerd. Gespecialiseerde bedrijven nemen dit werk voor hun rekening. Tal van logistieke dienstverleners bieden ook ompakken, wegen en etiketteren aan. Welkom in de wereld van de Value Added Logistics.

Het innerlijke telt
Logistieke spelers die meer diensten aanbieden, werken ook een kortere productieketen in de hand. Claessens verduidelijkt: “Het voornaamste gevolg is kwaliteit en smaak van het hoogste niveau. Je merkt het sterk bij vers geplukt fruit en vers gesneden kropsla.” Maar volgens de expert concentreren we ons vaak op het verkeerde aspect. “Korte ketens realiseren is in realiteit niet altijd evident. Verpakking, koeling en presentatie is sterk in onze cultuur ingebakken en er wordt teveel naar het uiterlijk gekeken in plaats van naar de oorsprong en smaak.”

 

Dagvers betekent dagvers: daar hechten we veel gewicht aan – Maarten De Moor

 

Verspilling tegengaan
Om zo’n korte ketens te begeleiden werd het duurzaamheidskeurmerk Responsibly Fresh door het Verbond van Belgische Tuinbouwcoöperaties (VBT) in het leven geroepen. De leden moeten aantonen dat ze in hun dagelijkse praktijk aan vier thema’s de nodige aandacht besteden: lage impact, biodiversiteit, nabijheid en voedingsspaarzaamheid. Dit laatste houdt in dat er steeds meer aandacht gaat naar het tegengaan van verspilling.

Investeer in opslag- en laadruimtes
Ook de Belgische groente- en fruitveilingen hebben willen hun graantje meepikken en hebben daarom in de optimale inrichting van opslag- en laadruimtes geïnvesteerd. Daarnaast hebben ze hun prijszettingsmechanisme aan de moderne tijden aangepast, hoewel het kloksysteem nog altijd domineert. Dat is het verkoopsysteem waarbij alle veilingen op een simultane manier met elkaar zijn verbonden. “Voor 70 procent van onze verkoop houden we hieraan vast”, verduidelijkt Maarten De Moor van LAVA, de overkoepelende organisatie van Belgische veilingen. “Je kan dat best met een beurs vergelijken. Daar is er ook een dag- en termijnhandel.”

Dagvers is dagvers
Maar naast de dagdagelijkse klokverkoop, zijn er nog voorverkoop en bemiddeling. Bij voorverkoop bieden de veilingen producten (online) aan vooraleer ze geoogst worden. De klant kent de prijs vooraf, kiest zelf de verpakking en laadt het product de dag erna zelf in. “We wilden vooral de retail tegemoet komen in hun vraag naar vaste prijzen. Maar we beperken dit tot 30 procent van ons aanbod, want dagvers betekent dagvers. Daar hechten we veel gewicht aan.”