We hebben allemaal graag lekker, vers en gezond eten op ons bord. Maar staan we er eigenlijk wel bij stil hoe het daar belandt? Er draait namelijk een immense logistieke machine om al dat lekkers in de winkel te krijgen en op tafel te toveren.

Je neemt een winkelkarretje en gooit er achteloos wat eetwaren in. Voedsel dat keurig uitgestald in de winkel op je ligt te wachten. Maar het komt niet vanzelf in de rekken terecht. Soms heeft het ook al een hele reis afgelegd.

Haven vol bederfbare goederen
Een belangrijke speler in dit proces is de haven van Antwerpen. “Hier worden jaarlijks 8,3 miljoen ton perishables, bederfbare goederen, verhandeld”, zegt Maartje Driessens, business development manager bij Havenbedrijf Antwerpen. “Dat volume blijft stijgen. De voorbije drie jaar kwam er maar liefst een dik miljoen ton bij.”

 

Canadese kreeft wordt zelfs levend ingevoerd in aquarium-achtige containers. Verser kan niet– Maartje Driessens

 

Herkomst per seizoen
Naargelang het seizoen hebben producten een andere herkomst om de continuïteit in de supermarkt te kunnen garanderen. Asperges, meloenen, bananen en citrusvruchten komen uit exotische bestemmingen als ze dichterbij niet (meer) te krijgen zijn. Vroeger werden ‘gevoelige’ producten zoals mango’s vooral via gekoeld luchttransport aangevoerd, vandaag per schip.

Versheid = topprioriteit
Transport over zee is goedkoper en groener dan luchtvracht en geniet daarom de voorkeur. Vervoer binnen Europa gebeurt zoveel mogelijk via het spoor en de binnenwateren. Versheid is topprioriteit. “Canadese kreeft wordt daarom levend ingevoerd in aquarium-achtige containers”, zegt Driessens. “Verser kan niet.”

Opgeslagen voor gebruik
Binnenkomende goederen worden vervolgens geïnspecteerd in de haven door het voedselagentschap op kwaliteit en voedselveiligheid. Er wordt gekeken of er geen schimmels, parasieten of drugs tussen zitten. Bederfbare waren gaan naar koelmagazijnen, droge producten zoals koffie, suiker of cacao naar opslagruimten en nog groene bananen naar rijpingskamers tot ze klaar zijn voor de winkel.

 

Onder het motto ‘Word Belgetariër’ willen we mensen bewust voor Belgische producten doen kiezen’– Baptiste Van Outryve

 

Groen gekoeld
“Sommige producten blijven in de haven opgeslagen als de vraag ernaar piekt. Zo vertrekt het leeuwendeel van Aziatische seafood vooral met de eindejaarsfeesten naar de supermarkten; de grootste hoeveelheid roomijs in de zomer”, aldus Driessens. Er wordt op alle vlakken zo duurzaam en groen mogelijk gewerkt. Sommige bedrijven koelen hun koel- of diepvriesmagazijnen met elektriciteit van zonnepanelen en windmolens.

Er gaat niets verloren
Een laatste hot topic waar werk van gemaakt wordt, is het tegengaan van verspilling. Daar zoeken ze in de haven creatieve oplossingen voor. Bananen die te rijp zijn, worden verwerkt tot puree, bananenchips of dierenvoeding. Van wat echt niet meer bruikbaar is voor consumptie, wordt biogas gemaakt. “Er gaat liefst niets meer verloren”, aldus Driessens.

 

In de haven van Antwerpen worden jaarlijks 8,3 miljoen ton perishables, bederfbare goederen, verhandeld – Maartje Driessens

Alles bio

De groene gedachte is ook bij supermarkten doorgedrongen. Bij Carrefour bijvoorbeeld vind je geen broodzakken meer die parafine bevatten en zijn ze bedrukt met inkt op waterbasis. Verse biokruiden zitten in bio-afbreekbare potjes en koffiecapsules zijn gevuld met CO2-neutrale koffie. Bovendien is de omverpakking – de doos rond de individuele verpakking – 30 procent kleiner geworden.

Belgetariërs unite
Verder streven ze er naar om zoveel mogelijk Belgische producten aan te bieden. “Toen Rusland zijn embargo invoerde op Belgische appels, zijn we een campagne gestart. Onder het motto ‘Word Belgetariër’ willen we mensen bewust voor Belgische producten doen kiezen”, zegt woordvoerder bij Carrefour, Baptiste Van Outryve.

Minder energie, meer samenwerken
De meeste supermarkten kiezen vandaag ook bewust voor de korte keten. Van de bron liefst zo snel mogelijk naar de winkel. “Dat heeft niets anders dan voordelen. Producten zijn verser, minder transport is goedkoper én groener en het eindproduct kan scherper geprijsd worden omdat je tussenschakels uitsluit”, aldus Van Outryve. Ook voor overschotten en verspilling worden creatieve oplossingen gezocht. Door partijen samen te brengen bijvoorbeeld. Van Outryve: “Een appelteler die met overschotten zit, introduceren we bij iemand die appelsap perst, cider en (appel)jenever maakt of appeltaart bakt. Minder energie verbruiken en meer samenwerken, is de boodschap.”