In samenwerking met

Sven Gatz,Vlaams minister van Cultuur

Bij de staatshervorming van 1970 werden drie gemeenschappen opgericht die voor hun eigen cultuur bevoegd werden gemaakt. Daardoor bestaat er geen nationale minister van Cultuur meer, maar wel een Vlaamse, een Franse en een Duitse cultuurminister. Dus bestaat dat, een Belgische cultuur? Ja, natuurlijk.

De jongste jaren werken de verschillende ministers van Cultuur meer en meer samen. Vanuit het inzicht dat het cultuurleven er in ons land alleen maar beter van wordt als we elkaar verkennen, ontdekken en verrijken. De Vlaamse en de Franse Gemeenschap hebben sinds enkele jaren een samenwerkingsakkoord. Met mijn Franstalige collega Alda Greoli vul ik dat bijvoorbeeld in met projecten waarin Vlaamse en Franstalige cultuurorganisaties of kunstenaars samenwerken.

Belgische cultuur
Ook al hebben de drie gemeenschappen een eigen cultuur, toch bestaat er in ons brede culturele leven wel degelijk een “Belgische cultuur”. In november vorig jaar erkende de Unesco zo de “Belgische biercultuur” als immaterieel erfgoed. De aanvraag werd gesteund door de drie gemeenschappen. En het klopt ook met ons aanvoelen: we houden evenveel van Vlaamse bieren als van Waalse of Brusselse, toch?

 

Het cultuurleven wordt er in ons land alleen maar beter van als we elkaar verkennen, ontdekken en verrijken

 

Duvel in Wallonië
In elk café met een beetje bierkaart kun je in Vlaanderen Orval of Rochefort drinken. In zowat elke Waalse stad of dorp geraak je wel aan Duvel of Westmalle. En in Brussel vind je niet alleen geuze, maar evengoed Henegouwse saisons, Brabantse spécial Belge, West-Vlaamse oud bruin en noem maar op.

Erfgoed aan kathedralen
Ook op andere terreinen zien we in onze lange geschiedenis en vandaag een voortschrijdende culturele evolutie die zich niet stoort aan de opdeling in cultuurgemeenschappen. Ons Europees erfgoed aan kathedralen of burchten stond er natuurlijk al eeuwen voor 1970. Maar ook inzake mode, gastronomie –  frieten, mosselen, stoofvlees, chocolade – populaire muziek, film of strips spreken we van een Belgische cultuur. Met wereldberoemde iconen als Stromae, Lost Frequencies en Lefto, de gebroeders Dardenne of Kuifje.

Brussel = wieg van cultuur
De wieg van die echt Belgische cultuur staat in mijn eigen stad Brussel. Onze hoofdstad herbergt de resterende federale cultuurtempels en musea. Vandaag is Brussel een superdiverse, kosmopolitische grootstad waarin de opdeling tussen Vlamingen en Franstaligen slechts voor een minderheid nog de betekenis heeft die ze had bij de staatshervorming van een halve eeuw geleden. Geen wonder dat in die stad de Vlaamse en Franstalige cultuurhuizen als eersten de deuren opengooiden, samenwerkten en de diversiteit omarmen.

René Magritte gevierd
Wereldberoemde artiesten als Jacques Brel, Toots Thielemans, Gerard Mortier of Anne Teresa De Keersmaeker hebben vanuit Brussel elk in hun discipline andere kunstenaars richting gegeven. En wie staat er beter symbool voor het kenmerkende surrealisme van onze Belgische cultuur dan René Magritte, de kunstschilder die in mijn eigen Brusselse gemeente Jette woonde? Je zal er nog veel van horen, want dit jaar zet Brussel het overlijden van Magritte vijftig jaar geleden met veel bombarie in het zonnetje. Plezier gegarandeerd. En ook veel leesplezier met deze Fier op België!