Uit letterlijk honderden studierichtingen kunnen toekomstige universiteits- en hogeschoolstudenten kiezen als ze aan een hogere opleiding beginnen. Geen wonder dus dat de studieadviseurs van deze onderwijsinstellingen overstelpt worden met vragen voor meer informatie. Bart Dejonghe van de KU Leuven is een van hen. Elk jaar begeleidt hij honderden jongeren persoonlijk bij hun studiekeuze. Bij zo’n advies of ‘studieloopbaanbegeleiding’ mag de student vertellen over de weg die hij al aflegde, over goede en minder goede ervaringen, maar ook over zijn toekomstdromen. “Het doel is de zelfkennis te vergroten zodat ze sterker staan om zelf hun koers te bepalen”, zegt Dejonghe. “Op welke vakken in het middelbaar had hij sterke punten, uit welke lessen putte hij voldoening, bij welke activiteiten vloog de tijd voorbij?”

 

Ik zie regelmatig jongeren die criminologie willen studeren om bij de recherche te gaan, maar slechts een minuscuul percentage die die stap zet – Bart Dejonghe

 

Tijd voor een reality check
In deze economisch moeilijke tijden polsen studenten weleens naar een richting die werkzekerheid biedt, maar dat is zelden een goede parameter. Dejonghe: “Ze willen dan weten of bijvoorbeeld rechten iets voor hen zou zijn, maar dan blijkt dat ze nog nooit een wettekst van dichtbij hebben gezien. Dan is het tijd voor een reality check.” Dat er bijvoorbeeld bij psychologie een boel statistiek komt kijken, beseffen veel studenten niet. “Ik zie ook regelmatig jongeren die criminologie willen studeren om daarna bij de recherche te gaan, maar het is maar een minuscuul percentage die die stap zet”, aldus Dejonghe. “Ook tv-series als CSI scheppen daarover soms verkeerde verwachtingen, de realiteit is compleet anders.”

Hak de knoop zelf door
Om een gedegen keuze te maken in het aanbod, zijn er online heel wat hulpmiddelen te vinden. De KU Leuven heeft Luci.be, de RUG en de VUB Vraaghetaansimon.be en de Vlaamse overheid ontwikkelde Onderwijskiezer.be. Die websites maken een eerste oriëntering mogelijk en geven de studenten inzicht in hun interesses en vaardigheden. Maar uiteindelijk is het aan de student zelf om de knoop door te hakken. Dejonghe: “Wij geven geen ‘beste’ keuze, we proberen wel orde te scheppen in de chaos en bieden een aantal tools aan die hen helpen om zelf weloverwogen te kiezen. Een student die zelf heeft gekozen, zal ook gemotiveerder zijn.”

 

Het risico op langdurige werkloosheid daalt met de helft als je in het buitenland studeerde – Litte Frooninckx

 

Oost, west, in’t buitenland best
En na die keuze voor een bepaalde studierichting, is er enkele jaren later nog een keuze die je kunt maken: wil je naar het buitenland trekken of niet? In het academiejaar 2014-2015 waren er zowat 3.750 Vlaamse studenten die de stap waagden en aan een Europese universiteit of hogeschool gingen studeren, meestal in Frankrijk, Spanje, Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. “Vooral de studenten uit de studiegebieden Business Administration en recht, kunst en humane wetenschappen en sociale wetenschappen en journalistiek kiezen voor een Erasmus-ervaring”, zegt Litte Frooninckx van Epos VZW, het nationaal agentschap voor het Erasmus+-programma in Vlaanderen.

Minder werkloosheid bij Erasmussers
Zo’n internationaal avontuur is ongetwijfeld een mooie hefboom voor je verdere carrière. “Uit onderzoek blijkt dat studeren in het buitenland het risico op langdurige werkloosheid met 50 procent laat zakken”, aldus Frooninckx. “Na vijf jaar zijn er 23 procent minder Erasmusstudenten werkloos, vergeleken met studenten die in België bleven.” Voor werkgevers is een studie in het buitenland immers een aantrekkelijk gegeven op het cv. Potentiële werknemers bewijzen zo dat ze zelfstandig zijn en hun plan kunnen trekken. “Ook de talenkennis wordt bijgespijkerd en je krijgt expertise ingelepeld die in België misschien niet voorhanden is”, zegt Frooninckx. “Dat is belangrijk in een arbeidsmarkt die almaar internationaler georiënteerd is.”

Iedereen klaar om te leren
Het beeld dat Erasmus enkel voor universiteits- of hogeschoolstudenten is, gaat trouwens al lang niet meer op. Ook meer en meer jongeren uit een technische of beroepsrichting trekken naar het buitenland. Frooninckx: “Absoluut. In het kader van werkplekleren is er in Torhout bijvoorbeeld een tuinbouwschool die in de zomer haar leerlingen uitstuurt naar het buitenland om er te werken met de lokale teelten.”