Belgische bedrijven bij de besten van de klas in Europa op het vlak van skill development en investeringen in opleidingen. Maar op de lauweren rusten is geen optie, er zijn nog werkpunten. “Er wordt te vaak gegrepen naar die typische klassikale massa-opleidingen.”

De cijfers van het Continuing Vocational Training Survey (CVTS) van Eurostat liegen niet: Belgische bedrijven scoren Europees uitstekend op het vlak van investeringen in opleidingen. Gemiddeld wordt 2,4 procent van de totale personeelskost besteed aan vorming, goed voor de tweede trede op de Europese ladder. “En ook wat betreft de participatiegraad doen de Belgische ondernemingen het goed op een vijfde plaats met 78 procent”, vertelt Bart Buysse, Directeur-generaal bij het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). “De laatste vijftien jaar hebben we grote stappen gezet. We hebben onze achterstand ruimschoots ingehaald. En dat terwijl de drie buurlanden stagneren en het Europees gemiddelde zelfs daalt.”

Meer maatwerk nodig
Er wordt dus budget vrijgemaakt, maar wordt het geld ook goed besteed? “De vraag is hoe we de investeringen van de bedrijven kunnen optimaliseren”, aldus Buysse. “Volgens mij door meer maatwerk te leveren, want de vormingsnoden zijn niet dezelfde voor alle sectoren, bedrijven en werknemers.”

 

Een echt leerklimaat creëren binnen het eigen bedrijf blijft een moeilijke oefening. Maar de beweging is wel in gang gezet – Stefaan Arryn

 

Twee soorten training
Twee vormen van skill development onderscheiden zich. Enerzijds de traditionele, klassikale vorming en anderzijds het alternatieve leerklimaat binnen een bedrijf. “Er wordt te vaak gegrepen naar die typische klassikale massa-opleidingen”, vertelt Stefaan Arryn, director HR Talent bij Securex. “Een echt leerklimaat creëren binnen het eigen bedrijf blijft een moeilijke oefening. Maar de beweging is wel in gang gezet. Op de werkvloer wordt er meer aandacht geschonken aan kennisdeling en worden er bijvoorbeeld ook meer business games of workshops georganiseerd. En dat is goed.”

Werknemers en –gevers samen participeren
Belangrijk in het skill development-verhaal is dat het volledige gewicht niet op de schouders van de werkgever terechtkomt. “Het is een gedeelde verantwoordelijkheid”, aldus Buysse. “De werkgevers moeten hun opdracht vervullen, de werknemers en werkzoekenden moeten inspanningen leveren en de overheid moet het juiste kader creëren.” Uit cijfers van EAK (enquête op de arbeidskrachten van Eurostat, red.) blijkt dat België wat het individu betreft, achterop hinkt op een vijftiende plaats met een participatiegraad van 6,8 procent. Buysse: “Individueel doen we het dus niet zo goed. Vooral omdat er in België niet zo’n leercultuur heerst. Mensen zijn hier nog veel te weinig met hun inzetbaarheid bezig.”

Niet meer 100% inzetbaar na studies
En dat terwijl leren, vorming, opleiding en scholing alleen maar belangrijker zullen worden in de toekomst. De houdbaarheidsdatum van de kennis die op de schoolbanken wordt opgedaan, verjaart steeds sneller. “Het is zelfs een utopie om te denken dat studenten meteen honderd procent inzetbaar zijn na de studies”, verduidelijkt Arryn. De arbeidsmarkt verandert in sneltempo en pas afgestudeerden en werkzoekenden moeten een grote leerbereidheid tonen.

 

Skill development komt de mobiliteit en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en dus op termijn ook werkgevers en -nemers ten goede – Bart Buysse

 

Vakkennis niet meer doorslaggevend
En die leerbereidheid is maar een van de verschillende aspecten die vandaag belangrijk zijn bij het aanwerven van mensen. De tijden zijn zo veranderd dat vakkennis niet meer doorslaggevend hoeft te zijn. Arryn: “Ik ben van mening dat je beter iemand aanneemt met de juiste cognitieve capaciteiten, motivatie en attitude. De vakspecifieke competenties kunnen binnen de job nog verfijnd of aangeleerd worden. Een attitude of filosofie aanpassen is veel moeilijker. Het is heel belangrijk dat ook werknemers en sollicitanten zich hiervan bewust zijn.”

Wees niet bang
Hoewel het nut en het belang van continue vorming en leerbereidheid niet ter discussie staat, zijn er nog steeds bedrijven en organisaties die zich angstig gedragen. Werknemers scholen bij, ontwikkelen zich, herontdekken hun mogelijkheden en verlaten het bedrijf op zoek naar een nieuwe uitdaging. “Van die angst moeten we af”, aldus Buysse. “Skill development komt net de mobiliteit en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en dus op termijn ook werkgevers en -nemers ten goede. Er wordt automatisch een meer flexibele arbeidsmarkt gecreëerd. En wendbare organisaties die ontwikkelingsmogelijkheden geven, zijn net zeer aantrekkelijk voor werknemers.”

Geven & nemen
“Het is een verhaal van give and take”, vult Arryn aan. “Het is jammer om iemand te zien vertrekken, maar intussen heb je als bedrijf wel zelf enkele jaren kunnen genieten van die persoon.” Dat risico mag voor bedrijven geen rem zijn. Iemand die doorgroeit en een andere weg kiest, is ook een visitekaartje voor de onderneming. Bovendien wordt zo de leerbereidheid van andere werknemers gestimuleerd. Arryn: “Het is een win-winsituatie en gezien de veranderende arbeidsomgeving kan het ook niet anders. Iedereen moet mee.”