Samen gezellig tafelen. Het is een van de weinige momenten van de dag waarop het hele gezin samen is. Of kan zijn, want in deze gejaagde tijden maken steeds minder gezinnen gebruik van dit familiemoment. En kinderen netjes aan tafel krijgen én houden is bovendien geen sinecure.

Geen honger, geen zin, geen zittend gat of een moeilijke eter. Het klinkt misschien wel bekend in de oren. Samen tafelen met je kinderen kan soms als een zware opdracht aanvoelen. En dat terwijl het net een gezellig familiemoment zou moeten zijn en zelfs een van de belangrijkste opvoedmomenten van de dag is.

Uitgelezen gezinsmoment
“Aan tafel is vaak het enige moment waarop het hele gezin verenigd is”, vertelt Peter Adriaenssens, kinder- en jeugdpsychiater en professor aan het UZ Leuven. “In haastige tijden lijken mensen samen eten makkelijk in te leveren. En dat is jammer, want het gaat over meer dan zomaar samen eten.”

 

Eet je Chinees? Verkleed je dan eens als een Chinees. Leer kinderen dat eten ook speels kan Peter Adriaenssens

 

Meer dan eten alleen
Aan tafel leren kinderen namelijk omgaan met voeding en maken ze kennis met het belang van gezond eten. Maar meer dan dat is het een moment van verbondenheid en een moment om met elkaar te praten. “En dat is nog belangrijker dan het aspect eten”, aldus Adriaenssens. “Wanneer kinderen volwassen worden, zijn de feest- en eettafel nog altijd de plek bij uitstek om het hele gezin of de hele familie samen te krijgen en dat is niet toevallig.”

Aan tafel geeft herinneringen
Iedere vrijdagavond frietjes van de frituur, op woensdagmiddag spaghetti bij oma of die heerlijke pannenkoeken op zondag. “Veel kinderen nemen herinneringen aan tafel mee naar later”, vertelt Adriaenssens. “Maar enkel als het warme en gezellige herinneringen zijn.” Een negatieve sfeer aan tafel is dan ook niet bevorderlijk voor de eetlust en discipline van je kind. Adriaenssens: “Ik ontmoet kinderen die spreken over een gespannen sfeer, een stille oorlog tussen ouders aan tafel. Het is normaal dat kinderen daarvan wegvluchten. Ook wanneer kinderen aan tafel gepest worden door broer of zus en de ouders niet ingrijpen, is dat nefast voor de beleving.”

Sfeer is cruciaal
De sfeer aan tafel is dus cruciaal. Daarin heb je als ouder een belangrijke taak. Jij kunt je kinderen aan tafel laten zien hoe het is om met een groepssituatie om te gaan en hoe je dat op een leuke manier kan doen. “Bij veel gezinnen hangt het gebeuren aan tafel af van de grootste prater”, vertelt Adriaenssens. “Je hebt kinderen die heel vlot vertellen over hun dag, maar er zijn ook zwijgers. Het is aan de ouders om het verkeer te regelen en ervoor te zorgen dat iedereen aan het woord komt.”

 

Veel kinderen nemen herinneringen aan tafel mee naar later, maar enkel als het warme en gezellige herinneringen zijn Peter Adriaenssens

 

Eet je bord (niet) leeg!
Een leuke sfeer is één, maar wat met het eten op het bord? Een woord dat absoluut vermeden moet worden is ‘forceren’. Het moeten leegeten van het bord is een oude, ingewortelde Vlaamse traditie. “Volledig voorbijgestreefd”, aldus Adriaenssens. “Een erfenis van de generatie na de Tweede Wereldoorlog, die erg gevoelig was voor verspilling. Maar intussen weten we dat peuters en kleuters vrij goed spontaan kunnen aanvoelen hebben wanneer ze genoeg hebben. Ouders die hun kind toch verplichten om het bord leeg te eten, maken het kind onzeker over dat gevoel. Genoeg is genoeg.”

Tips voor moeilijke eters
Sommige kinderen hebben ook wat sneller genoeg dan anderen. Heb je een moeilijke eter thuis en zoek je tips? Online vind je er met hopen, maar belangrijk is alvast om een vaste duur voor de maaltijden te bepalen en duidelijke regels en afspraken te maken, bijvoorbeeld over de plaats en het tijdstip van de maaltijd.

Geef het voorbeeld
Laat je kind ook zelf kiezen, maar beperk de mogelijkheden. Laat je kind meehelpen bij het klaarmaken van de maaltijd. Dit geeft hem zelfvertrouwen en eetplezier. “En eet samen. Zo leert een kind van het gedrag van de anderen”, klinkt het bij Kind en Gezin. “Ziet een kind dat mama altijd met andere dingen bezig is tijdens het eten, dan kan moeilijk verwacht worden dat het kind zijn speelgoed opzij laat liggen aan tafel. Ook vaste tijdstippen zijn positief. In een ideale wereld zijn er drie maaltijden en ‘s morgens en in de namiddag tussendoortjes.”

 

In een ideale wereld zijn er drie maaltijden en ‘s morgens en in de namiddag tussendoortjes

 

Slaaf van opvoedboeken?
Allemaal leuke en handige tips, maar een garantie op succes is het niet. Het belangrijkste is dat je als ouder leert omgaan met de stijl en de karaktereigenschappen van het kind. “Vertrouw op jouw buikgevoel en word geen slaaf van opvoedboeken”, is het devies van Adriaenssens. Durf afwijken van vaste plaatsen, zorg voor voldoende verandering en maak het tof. “Is het mooi weer? Eet dan eens buiten in de tuin op de grond. Eet je Chinees? Verkleed je dan eens als een Chinees. Leer kinderen dat eten ook speels kan.”

Zondigen mag, als uitzondering
En onthoud vooral dat de perfecte opvoeding niet bestaat. Iedereen kent de theorie van tussendoortjes: zorg dat ze gezond zijn. Adriaenssens: “Dat is makkelijk gezegd, maar ga met kinderen maar eens winkelen in een supermarkt waar alles wat lekker is in het oog springt. Zondigen mag, maar maak het je kinderen wel duidelijk dat het om een uitzondering gaat.” Verder: smakelijk!