Wist je dat robots tegenwoordig ook al aardbeien plukken? Ze slagen er zelfs in alleen de rijpe exemplaren in een plastic mandje te leggen. Geen mens die er nog aan te pas komt. Dat je de robots vandaag nog niet in grote getale bij onze aardbeientelers ziet, heeft te maken met de prijs en de snelheid waarmee ze werken. Anders gezegd: mensenhanden blijven voorlopig efficiënter. Toch mag je verwachten dat in de toekomst meer en meer robots het werk in de voedingssector zullen overnemen.

Alle tomaten zijn anders
Daarmee volgt de sector een trend die onder meer in de auto-industrie al decennialang bezig is. “De voeding is sowieso een van de lastigste sectoren om te automatiseren”, vertelt Jeroen Vits, business development manager Production Technology & Mechatronics bij Agoria. “Dat komt omdat je met weinig gestandaardiseerde producten werkt. Geen twee tomaten zijn dezelfde. De verpakkingsmachines die je doorgaans in fabrieken vindt, kunnen onvoldoende op die variatie reageren.”

Grijpen, maar niet pletten
De recente komst van de weerstandsgevoelige grijpers betekent voor dit probleem alleszins een grote stap vooruit. De nieuwe generatie robotarmen zijn in staat om te grijpen tot ze een bepaalde weerstand voelen. Het maakt dus niet uit hoe groot een appel is, de robotarm kan er een nemen en vasthouden zonder hem te pletten.

Belegde broodjes van mr. robot
Nog meer aardverschuivingen verwacht Vits wanneer verpakkingslijnen standaard uitgerust zullen zijn met visiesystemen, een combinatie van camera’s en scanners waarmee je een product in 3D kunt bekijken. Daardoor zou een slimme robot in staat zijn om binnen een veelheid aan producten die ene komkommerschijf of salami eruit te pikken. Dat we vervolgens maar een kleine stap verwijderd zijn van het moment waarop robots broodjes kunnen beleggen en verpakken, dat begrijpt een kind.

Geen twee tomaten zijn dezelfde. De verpakkingsmachines die je in fabrieken vindt, kunnen onvoldoende op die variatie reageren – Jeroen Vits

Interesse blijft groeien
De voordelen van automatisatie mogen dan wel groot zijn, niet alle ondernemingen beschikken over de nodige financiële middelen om erin te investeren. Al ziet Chris Vleeschouwers van Intrion de interesse wel groeien. “Veel bedrijven staan vandaag voor de keuze: delokaliseren of automatiseren. Hoe pijnlijk het voor medewerkers ook is, automatiseren is vaak de enige manier om het bedrijf in België te houden.”

Brochettes brug te ver
Intrion helpt ondernemingen in de voedings- en farma-industrie bij de automatisatie van hun processen. Vleeschouwers ziet de aanvragen van klanten elk jaar stijgen. En heel regelmatig moeten zijn medewerkers ze zelfs afslaan. Veel automatisaties blijven immers nog te complex en te risicovol, denk bijvoorbeeld aan het automatisch samenstellen en verpakken van brochettes.

Hoe pijnlijk het voor medewerkers ook is, automatiseren is vaak de enige manier om het bedrijf in België te houden – Chris Vleesschouwers

Croissant versus donut
Niettemin zijn er in de praktijk mooi voorbeelden van vooruitgang te vinden. Vleeschouwers verwijst onder andere naar een van hun recente automatisatieprojecten bij Vandemoortele waarbij ze robots inschakelen om bakkerijproducten in een doos te zetten. “Al naargelang de temperatuur en de vochtigheid zal de ene croissant of donut meer gerezen zijn dan de andere. Om daarop te kunnen inspelen, hebben we op een lijn gedurende drie maanden een testrobot geïnstalleerd. Zo hebben we de beste grijptechniek kunnen vinden.”

Meteen de wereld rond
Om maar te zeggen, een donut laat zich niet zomaar kisten. Een gelijkaardig verhaal zien we trouwens bij verpakking van geneesmiddelen. Daar is het niet zozeer de vorm, maar wel de regelgeving die voor uitdaging zorgt. Elk land heeft immers zijn eigen voorschriften rond bijsluiters, etiketten en codering. Vleeschouwers: “Zo ontwikkelden we voor Janssen Pharmaceutica een lijn waar de filling ontkoppeld werd van de eindverpakking. Nu kunnen we de flesjes voor 72 verschillende landen automatisch laten verpakken. Noem dat gerust uniek.” En dat toont meteen ook aan dat de revolutie op de verpakkingslijn nog lang niet afgelopen is.