Waarom moeten we afgedankte producten recycleren? In de eerste plaats omdat er geen alternatief is. Omdat grondstoffen schaars en duur zijn en uitgeput raken. Zeker in een grondstofarme regio als Vlaanderen moeten we materialen zo lang mogelijk in de kringloop laten meedraaien.

Marjolein Scheers, communication & general services manager Umicore

Hoe worden de verschillende (her)bruikbare stoffen verwerkt?
Bij Umicore worden allerlei elektronicaproducten gerecycleerd, zoals printplaten en mobiele telefoons. Van een mobieltje wordt eerst de herlaadbare batterij verwijderd. Die wordt bij ons apart gerecycleerd. Daarna wordt er een inschatting gemaakt van wat er precies in de handset zit en wat die waard is. De gsm’s worden vermalen in een shredder, om vervolgens samen met andere materialen versmolten te worden in een hete oven. Bedoeling is er nadien alle metalen uit te halen. Om je een idee te geven: uit 3 ton oude gsm’s – zo’n 35.000 stuks – kunnen we onder andere 1 kg goud, 5 kg zilver en 350 g koper recupereren.”

Wat gebeurt er na de verwerking?
“We halen in totaal 20 verschillende metalen uit oude gsm’s, batterijen inbegrepen. Edelmetalen worden opnieuw gebruikt. Voor de productie van autokatalysatoren – een closed loop proces overigens – of ze gaan naar de industrie, om er opnieuw legeringen van te maken. Of ze komen terecht in een soort banksysteem, beheerd door ons precious metal management. Metaal is steeds opnieuw inzetbaar. Het verliest niets van zijn waarde of eigenschappen. Daar moeten we mensen attent op maken, want metaal wordt schaars. Velen hebben ergens nog oude gsm’s liggen, slechts 1 à 3 procent van alle gsm’s wordt gerecycleerd. Wellicht omdat ze niet in de weg liggen en er nog foto’s opstaan…”

Wat is het verschil met vroeger?
“In vergelijking met pakweg 20 jaar geleden zijn onze processen er alleen maar op vooruitgegaan. Niet alleen het recyclageresultaat is verbeterd voor end-of-life producten, ook eco-efficiënt scoren we op best in class niveau. Daar hebben we dan ook fors voor geïnvesteerd op de site in Hoboken.” 

 

Frank Vanderpooten, woordvoerder Valorlub

Hoe worden de verschillende (her)bruikbare stoffen verwerkt?
Gebruikte smeerolie is een gevaarlijke afvalstof die schadelijk is voor het water, de bodem en fauna en flora. Als particulier kun je gebruikte smeerolie gratis naar het containerpark brengen. Professionele gebruikers moeten de gebruikte olie apart opslaan en een beroep doen op door de regionale overheden geregistreerde inzamelaars. Gebruikte olie kan dienen als brandstof in de cementproductie. Of ze kan in verbrandingsinstallaties gebruikt worden om elektriciteit op te wekken. Het gros van de in België ingezamelde olie gaat naar verwerkingsinstallaties die de gebruikte olie recycleren. In dit proces komen drie stromen vrij: water, sediment en een oliefractie.”

Wat gebeurt er na de verwerking?
“De drie stromen, gebruikte olie, water en sediment, volgen een apart verwerkingsproces. Het water wordt in waterzuiveringsinstallaties behandeld tot zuiver water. Het sediment is hoogcalorisch afval, dat als secundaire brandstof wordt ingezet in verbrandingsinstallaties met recuperatie van energie. De oliefractie wordt gedistilleerd. Via allerlei processen kan ongeveer 60 tot 70 procent van de totale oliefractie omgezet worden in basisolie. Daar kunnen dan opnieuw additieven aan toegevoegd worden tot de gewenste olie is verkregen. Motorolie bijvoorbeeld. Naast basisolie levert het recyclageproces ook diverse brandstoffen op. Er komt in elk geval geen enkele gebruikte olie in het milieu terecht.”

Wat is het verschil met vroeger?
Het verschil met vroeger heeft niet zozeer te maken met de verwerkingstechnieken, maar met de attitude en regelgeving. Vroeger werd vervuilde olie nog wel eens gebruikt in garages of serres om er de gebouwen mee te verwarmen. Dat is vandaag niet meer toegelaten. De controles daarop zijn gelukkig veel strenger geworden. België scoort ook zeer goed op Europees vlak. Het inzamelpercentage bedraagt 90 procent en daarvan kan praktisch 100 procent gerecycleerd worden.”

 

Manuela Fiorucci, woordvoerster Recybat & Martine Vanheers, Public Affairs Bebat

Hoe worden de verschillende (her)bruikbare stoffen verwerkt?
Bij de smeltmethode worden de loodzuurbatterijen gedraineerd en gemixt met cokes, fluxen en andere loodscraps. Loodoxides en sulfaten van dit mengsel worden versmolten. 90 procent van de zwavel van de batterijpasta wordt gecapteerd in het materiaal dat verkocht wordt voor herwinning van lood, ijzer en zwavel. Bij het smelten recirculeert het grootste deel van de slakken met geoxideerde elementen, zoals cadmium, aluminium en ijzer, in de oven als energiebuffer. Het lood wordt geraffineerd om als legeringen te gebruiken voor de productie van batterijen. Een andere techniek is batterijen ontdoen van alle zuur, ze ontmantelen, ‘breken’, alle delen scheiden en ze dan zeven en door vochtige separatoren en filters leiden.”

Wat gebeurt er na de verwerking?
Batterijen vormen – op wereldvlak – de belangrijkste bron voor de productie van gerecycleerd lood. Ongeveer 75 procent van de productie van secundair lood is afkomstig van gerecycleerde batterijen. Zo is het grootste deel van het gerecycleerde lood, dat doorverkocht wordt aan de industrie – ongeveer 80 procent van de loodproductie – bestemd voor de productie van nieuwe loodzuurbatterijen. Lood heeft een hoge marktwaarde, waardoor het recycleren van batterijen een belangrijk economisch circuit vormt.”

Wat is het verschil met vroeger?
“Er is wel een nieuwe Europese verordening, die een technische beschrijving geeft van hoe het recyclagerendement berekend moet worden. Maar wat de verwerking van loodbatterijen betreft, is alles grotendeels hetzelfde gebleven. In de nabije toekomst zullen we wel rekening moeten houden met meer lithium-batterijen van elektrische auto’s.”

Catherine Lenaerts, managing director Febelauto

Hoe worden de verschillende (her)bruikbare stoffen verwerkt?
“Afgedankte auto’s worden eerst gedepollueerd: alle gevaarlijke afvalstoffen worden eerst verwijderd. Brandstof, olie, koelvloeistof, batterijen… Banden worden verwijderd en apart gerecycleerd. Zo’n 18 procent van wat er overblijft, wordt hergebruikt: de motor soms, carrosserieonderdelen, andere materialen in goede staat… De rest gaat naar een shredder, die alles in 17 seconden vermaalt tot een hoopje gemengd materiaal. Het ijzerhoudend metaal wordt eruit gehaald met magneten. Voor niet-ijzerhoudend metaal en andere materialen bestaan er wel 40 technieken om het afval verder te sorteren, van optische tot zeeftechnieken, om zo tot verschillende grondstoffen te komen – plastics, koper, aluminium… – die een nieuw leven kunnen krijgen.”

Wat gebeurt er na de verwerking?
“Van de gerecycleerde kunststoffen worden nieuwe brandstoftanks of bumpers gemaakt. Metaal wordt opnieuw verwerkt tot auto-onderdelen en andere metalen producten, lood wordt gerecupereerd voor de productie van batterijen, glas wordt gerecycleerd… En alles komt terug op de vrije markt. Het recyclageresultaat van 97 procent is een fantastische prestatie. België is dan ook een van de beste leerlingen uit de Europese klas. Dat hebben we mee te danken aan een aantal vooruitstrevende bedrijven die enorm geïnvesteerd hebben in recyclagetechnologie. Daar mogen we best trots op zijn.”

Wat is het verschil met vroeger?
Het verschil met pakweg 10 jaar geleden is enorm. Depollueren gebeurde niet zo correct als nu. Vandaag verloopt alles veel strenger en beter gestructureerd en mogen enkel erkende centra met afval aan de slag. Schroot of oud ijzer werd altijd al wel gerecupereerd, maar banden, glas, kunststoffen… De recyclageprocessen zijn veel complexer geworden. De lat wordt ook steeds hoger gelegd. Tien jaar geleden was de doelstelling 85 procent, vandaag is dat 95 procent, maar we doen zelfs beter, met maar liefst 97 procent recyclage. De technologie evolueert ook. Vandaag worden er zelfs micro-organismen ingezet die heel kleine deeltjes koper en ijzer kunnen scheiden.”