In samenwerking met

Pieter Ballon, Director imec-smit, VUB

Volgens de VN is België voor 97 procent verstedelijkt. Met alle bijbehorende problemen: verkeersellende, slechte woonkwaliteit, luchtvervuiling, geluidsoverlast, ongelijkheid en onveiligheid. Hoog tijd dus voor een slimme aanpak. Maar wat is dat, een smart city?

Ambitieuze doelstellingen
Een smart city of slimme stad stelt ambitieuze doelstellingen om het stadsleven te verbeteren. Dat varieert van het stimuleren van gebruik van de fiets en het openbaar vervoer, een aantrekkelijke winkelbeleving met gerichte acties en thuisbezorging, tot stadslandbouw en energiezuinige stadswoningen. Slim wordt het pas door de combinatie van nieuwe technologieën met een slimme organisatorische aanpak.

Heel veel data
Die nieuwe technologieën zorgen in de eerste plaats voor heel veel data over je omgeving. Dankzij smartphones, GPS, slimme camera’s en sensoren hebben we eindelijk real time informatie. Waar de files staan, welke bus eraan komt, waar achtergelaten huurfietsen staan, waar er een burenruzie is, een fijnstofpiek of energieverspilling wordt allemaal gemeten. Burgers en overheden kunnen al die informatie gebruiken om de stad efficiënter, duurzamer en leefbaarder te maken.

Noodzakelijke slimme organisatie
Een slimme organisatie is daarbij noodzakelijk. Dat betekent niet alleen dat datastromen goed beveiligd en georganiseerd worden, maar ook dat de stad haar inwoners, plaatselijke handelaars, bedrijven en organisaties actief betrekt en laat meewerken.

 

In een slimme stad pakken we de problemen aan op het niveau waar ze zich stellen: dat van de hele stadsregio

 

Problemen aanpakken
Het betekent ook dat we de problemen aanpakken op het niveau waar ze zich stellen: dat van de hele stadsregio. De Brusselse metropool telt 2 tot 3 miljoen inwoners, niet 1 miljoen. Je kunt de problemen van Aalst, Mechelen, Leuven en Ottignies niet oplossen als je geen aanpak hebt op het niveau van de hele hoofdstedelijke regio. Ook Antwerpen, Gent en andere steden moeten een voortrekkersrol spelen voor het gebied rondom hen.

1 boom per inwoner
Als we slimme technologie en organisatie combineren, hebben we een kans om de noodzakelijke ambities waar te maken. Het is immers voor iedereen duidelijk dat onze stedelijke omgeving een pak duurzamer, veiliger en aangenamer moet worden. Bijvoorbeeld door de openbare ruimte terug te geven aan de mensen. 50 tot 70 procent van de publieke ruimte in de binnenstad is nu exclusief terrein van de auto. Dat cijfer moet drastisch naar omlaag. De voetgangerszone in Brussel en het circulatieplan in Gent bewijzen dat het kan. Ook het terugdringen van de leegstand, een groene infrastructuur met minstens één boom per inwoner, een halvering van het aantal verkeersslachtoffers: de mogelijkheden zijn er.

Komende kiesperiode
Slimme stadsontwikkelingen bleven tot nog toe vaak beperkte, geïsoleerde projecten. Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht kunnen we echter ingrijpende wijzigingen verwachten. Vele steden en gemeenten zullen naar verwachting niet alleen de ambities maar ook voldoende budgetten voorzien voor het ‘verslimmen’ van hun werking. Zij die dat niet doen, dreigen hun afspraak met de geschiedenis te missen. Eerder dan over schandaaltjes, personen en perceptie, is dat de échte inzet van de komende kiesperiode.