Op kot gaan: voor veel studenten is het de eerste stap op weg naar zelfstandigheid. Een duidelijk voordeel ten opzichte van pendelaars, die – vaak zelfs noodgedwongen – in hotel mama moeten blijven vertoeven. Maar die zelfstandigheid komt wel met een stevig prijskaartje.

“Waar zit je op kot?” Wellicht een van de meest gestelde vragen onder studenten. Kotbewoners zijn dan ook behoorlijk fier op hun stek: ze genieten er alle mogelijke vrijheid, smeden vriendschappen met kot- en straatgenoten en richten de kamer in naar hun smaak zonder opmerkingen van de ouders.

Verschillend kostenplaatje
Niets dan voordelen, zou je denken, maar toch: er hangt een prijskaartje aan een kotleven. Het Centrum voor Budgetadvies en -onderzoek (CEBUD, Thomas More, red.) becijferde dat ouders van een kotstudent voor academiejaar 2015-2016 gemiddeld 12.220 euro per jaar betalen, tegenover de 7.768 euro per jaar voor een student die pendelt – dit geldt overigens voor studenten en hun ouders die niet kunnen genieten van een (gedeeltelijke) studietoelage.

 

De globale kostprijs van pendelen of op kot gaan heeft met meer te maken dan het financiële – Esther Geboers, CEBUD

 

Hotel mama
Studenten en vooral kotstudenten zijn dus best dure rakkers. Al is het financiële niet het enige dat de doorslag mag geven. “Stel dat een student elke dag 3 à 4 uur moet reizen om op school te geraken, dan zal dat misschien zijn studiegedrag negatief beïnvloeden. De globale kostprijs van pendelen of op kot gaan heeft dus met meer te maken dan het financiële”, zegt Esther Geboers van CEBUD. Sommige studenten houden ervan lang op de trein te zitten of door moeder wakker gemaakt te worden, anderen verkiezen een kot, dat ze wel zelf moeten opruimen en waar ze de week moeten doorkomen met een bescheiden budget.

Alternatief op kot
“Gelukkig zijn ze behoorlijk inventief als het op kosten besparen aankomt”, weet Esther Geboers. “Studenten gebruiken bijvoorbeeld staaltjes parfum in plaats van flesjes te kopen, ze helpen als vrijwilliger op festivals om de prijs van een toegangsticket te vermijden, ze lezen de gebruikte kranten van de buren…” Ook interessant zijn alternatieve en dus goedkopere manieren van op kot gaan: bij senioren of gezinnen inwonen, samen met aantal vrienden appartement of huis huren, een wooncontainer betrekken… Je vindt altijd wel studenten die al hun creativiteit inzetten om hun zelfstandigheid te vrijwaren.

Gezond kotfood
Al mag er soms een beetje creativiteit overgehouden worden voor in de keuken. Op culinair vlak lijkt de pendelaar namelijk in het voordeel. Mama’s kost is zo goed als altijd voedzamer en gezonder dan hetgeen op kot op tafel komt. Zo bleek uit een onderzoek van de CM onder 1650 Vlaamse kotstudenten dat zes op de tien daarvan meer dan één keer per week fastfood eet en dat amper 19 procent voldoende fruit eet. Bovendien komt 49 procent niet aan de aanbevolen hoeveelheid groenten per dag en slaat 4 procent standaard het ontbijt over.

 

De ene student zal meteen weg zijn van zijn zelfstandig bestaan, de andere wil gewoon niets liever dan thuis blijven wonen – Marie-Laure Paermentier

 

Kookboeken op maat
Esther Geboers zat zelf op kot en kent het voedingsprobleem erg goed. Ze betreurt vooral dat er toen geen degelijke kookboeken op maat van studenten bestonden. “Ik kon helemaal niet koken en de diepvriesmaaltijden die ik meekreeg, waren lang niet zo lekker als de verse kost van thuis.” Gelukkig kunnen studenten dankzij de kookhype en websites met budgetvriendelijke kooktips nu veel beter hun plan trekken en dat ziet Geboers ook: “We hebben zelf een kookboek dat studenten toelaat lekker en gezond te eten voor 5 euro per dag, en de interesse daarvoor was groter dan verwacht.”

Kotstudent = pendelaar?
Toch mag je de situatie van de pendelaar en kotstudent niet over één kam scheren, omdat het altijd een individuele kwestie is. “De ene student zal meteen weg zijn van gedwongen zelfredzaamheid, de andere wil gewoon niets liever dan thuis blijven wonen”, aldus Marie-Laure Paermentier, medewerker sociale dienstverlening bij Stip (Studenteninformatiepunt) van Howest Kortrijk. “Net zoals sommige studenten efficiënter studeren in groep, terwijl anderen totaal niet gestoord willen worden. Er is dan volgens mij ook geen verband tussen al dan niet op kot zitten en slagen.”

Kotstudent = pendelaar!
Uiteindelijk is er dus geen duidelijke winnaar in dit verhaal. Misschien moeten we zelfs wel besluiten dat de voordelen die we de kotstudent toedichten – proeven van vrijheid en zelfstandigheid, eigen leer- en leeftempo ontwikkelen, evenwicht vinden tussen studeren en feesten, nieuwe mensen leren kennen – ook opgaan voor de pendelaar.