Geen land in Europa dat zijn vleesverbruik sterker ziet dalen dan België. Vooral in Vlaanderen en Brussel is (deeltijds) vegetarisme in opmars. Goed voor de volksgezondheid, zeggen artsen. Maar geldt dat ook voor kinderen? Kan je zomaar vlees en vis achterwege laten bij een kind?

Minder vlees, meer groenten
Donderdag Veggiedag. Alle stadsscholen in Gent doen er intussen aan mee. Zo willen ze kinderen stimuleren om minder vlees en meer groenten te eten. Dat laatste is zonder twijfel een goede zaak – onderzoek van het Vlaams Instituut Gezond Leven leert dat amper 7 procent van de kinderen dagelijks genoeg fruit en groenten eet – maar hoe zit dat juist met vlees en vis? Kun je die zonder zorgen uit hun menu schrappen?

Gebalanceerd eten
“Dat kan perfect”, vertelt kinderarts Yvan Vandenplas, KidZ Health Castle, UZ Brussel, die samen met collega’s uit de andere Vlaamse universiteiten, de Vlaamse Vereniging voor Kindergeneeskunde en Kind&Gezin aan een nieuwe informatiebrochure over vegetarische voeding werkt. “Zolang je kind gebalanceerd eet, dus met voldoende variatie, zie ik geen probleem. Zelfs een kind van één jaar mag vegetarisch eten.” Om er zeker van te zijn dat je kind alle essentiële voedingsstoffen krijgt, kun je de voedingsdriehoek als uitgangspunt nemen. In dezelfde groep als groenten en fruit vind je noten, peulvruchten en sojagebaseerde producten als tofu, wat allemaal prima plantaardige alternatieven voor vlees en vis zijn. “Maar vegetarisch of niet, om tot een gezond voedingspatroon te komen, moet je afwisselen. Als je je dieet herleidt tot elke dag sla en bonen, dan kun je dat moeilijk evenwichtig noemen.”

Van veggie naar vegan?
Een stap verder dan: veganisme. Wat als je behalve vlees en vis ook eieren, melk en aanverwante producten laat vallen? Kun je dan nog steeds tot een uitgebalanceerd voedingspatroon komen? “Eigenlijk niet”, antwoordt diëtiste Nele De Mulder, eveneens verbonden aan het UZ Brussel. “In dat geval zijn supplementen met onder meer vitamine B12 absoluut noodzakelijk. Zowel bij kinderen als bij volwassenen.” Een tekort aan B12 kan leiden tot neurologische problemen en bij kinderen een achterstand in groei en gewicht veroorzaken. Andere aandachtspunten voor veganisten zijn vitamine D en calcium. In tegenstelling tot vitamine B12 zijn die wel in plantaardige voedingsmiddelen aanwezig. Calcium bijvoorbeeld haal je niet alleen uit melkproducten, maar ook uit donkere bladgroenten. Die geregeld op het menu zetten, is voor veganisten een must.

 

Soms zijn het de jongeren zelf die beslissen om vlees en vis te schrappen, los van hun ouders Nena Baeyens

 

Wild enthousiaste kinderen
Dat laatste is bij kinderen natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Weinig jongens en meisjes worden wild enthousiast van een berg spinazie of een portie boerenkool op hun bord. Om je kinderen toch te ‘verleiden’, zal je de groenten aantrekkelijk moeten verpakken, bijvoorbeeld zoals in het receptenboekje ‘Lunchbox’ van de vegetarische organisatie EVA. Daarin staan suggesties als ‘pizza hummus’ en ‘vexicanwrap’. “Op vraag van de scholen hebben we bij EVA ook een workshop over vegetarisch koken uitgewerkt”, vertelt communicatieverantwoordelijke Nena Baeyens. “Samen met de kinderen maken we dan pindavulkanen, dophertjes en couscouskaravanen, allemaal recepten waarin peulvruchten de hoofdrol spelen.”

Flexitarisch eetpatroon
Hoeveel kinderen er in België vegetarisch eten, is moeilijk in te schatten. Dat hun aantal eerder beperkt zal zijn, kunnen we wel afleiden uit de algemene cijfers. Een recente rondvraag van EVA leert dat zo’n 3 procent van de Vlamingen vegetarisch en 1 procent veganistisch eet. Nog eens 8 procent heeft een flexitarisch eetpatroon. Zij eten minstens drie keer per week vegetarisch. “Maar het is niet omdat ouders vegetarisch eten dat de kinderen dat ook doen”, reageert Nena Baeyens. “Omgekeerd kan trouwens ook. Soms zijn het de jongeren zelf die beslissen om vlees en vis te schrappen, los van hun ouders.” De enorme belangstelling voor ‘gezonde voeding’ in onze samenleving speelt daar ongetwijfeld in mee. “En dat is goed en slecht nieuws”, vindt Baeyens. “Natuurlijk is het positief dat mensen bewuster met voeding bezig zijn, maar tegelijk is het ontzettend moeilijk geworden om de echte feiten over voeding te blijven zien. Het risico bestaat dat mensen, en dus ook jongeren, hun eigen ‘gezonde’ dieet samenstellen.”