De ontwikkelingen in gezondheidszorg gaan razendsnel, met dank aan de al maar krachtiger wordende elektronica. Nieuwe apparaten zorgen voor betere diagnoses, meer comfort voor de patiënt en efficiëntere therapieën. Ook in ons land wordt er heel wat research rond gedaan.

Als meest zichtbare verwezenlijking van de digitale revolutie zijn pc’s en smartphones natuurlijk de voor de hand liggende kandidaten. Maar ook medische apparaten steken tegenwoordig tjokvol chips, sensoren en spitstechnologie. Ook in België wordt flink meegedacht over de manieren waarop technologie nieuwe medische toepassingen kan krijgen. Bij DSP Valley in Leuven bijvoorbeeld, een clusterorganisatie van elektronicabedrijven met zo’n 125 leden.

3 technologieën
Deze bedrijven richten zich op drie technologieën, zegt directeur Peter Simkens: smart connectivity, smart vision en smart localisation. Smart health heeft uitvloeiers van alle drie. “Een klassiek voorbeeld zijn de cochleaire implantaten, apparaatjes die rechtstreeks een elektrisch signaal afgeven aan de gehoorzenuwen, zonder dat de gehoorbeentjes of het trommelvlies daar nog een rol in speelt.”

Mechelen als R&D-centrum
“Het zal duidelijk zijn dat sensoren, rf-chips, digitaal-naar-analoog-converters en ultra low power chips daar een cruciale rol spelen. De marktleider in dit segment, het Australische Cochlear, heeft zijn R&D-labo voor elektronica in Mechelen staan”, gaat Simkens verder. De keuze voor Mechelen is er gekomen door een reeks acquisities van Belgische startups die voortbouwden op fundamenteel onderzoek van de KULeuven.

 

Het belang van data in health zal systematisch toenemen – Peter Simkens

 

Leuvense technologie
Dat patroon doet zich wel meer voor in Vlaams-Brabant, onder meer ook Imec is er een belangrijke katalysator in. “In ongeveer alle hoorapparaten ter wereld, zowel klassieke als implanteerbare, zit Leuvense technologie”, zegt Simkens. “In implantaten is het basisprincipe altijd hetzelfde: met zo weinig mogelijk energie een signaal naar een zenuw overbrengen. En dat principe wordt ook voor heel wat andere toepassingen gebruikt: pacemakers, deep brain stimulators, zelf bionische ogen.”

Connected device
Een van die toeleveranciers van Cochlear en een prominent lid van DSP Valley is NXP, de voormalige chipafdeling van Philips. “Een hoorapparaat is tegenwoordig een connected device geworden”, zegt managing director Bart De Loore. “Niet alleen de apparaatjes onderling zijn draadloos verbonden, je kan ze ook koppelen aan je smartphone. Bovendien zijn ook miniaturisatie en energie-efficiëntie twee cruciale factoren.”

Intelligente medicijnverpakkingen
Nog een andere toepassing waar NXP volop op inzet, is het intelligent maken van medicijnverpakkingen, om de therapiegetrouwheid te verbeteren. “Veel oudere patiënten, zeker als ze een cocktail aan medicijnen moeten nemen, hebben moeite om bij te houden welke middelen ze al genomen hebben”, legt De Loore uit. “Bij chronische patiënten zien we dan weer vaak dat ze te vroeg met hun behandeling stoppen, omdat ze zich beter voelen. Waarna ze een week later opnieuw in het ziekenhuis belanden.”

 

Een hoorapparaat is een connected device geworden – Bart De Loore

 

Gegevens monitoren
NXP heeft daarvoor een minuscule chip ontwikkeld die in een medicijnflesje of blister kan gestopt worden. De chip monitort of de verpakking open ging en op welk tijdstip dat gebeurde. Ook bijvoorbeeld de bewaartemperatuur kan in de gaten worden gehouden. De Loore: “Je kan die gegevens uitlezen met je gsm en bewaren in de cloud. Als er iets fout gaat, stuur je een herinnering, niet alleen naar de patiënt, maar eventueel ook naar de verpleger of de arts.”

Stijgend belang
Het belang van dit soort data-toepassingen zal de komende jaren alleen maar toenemen, zegt Simkens. “Je kunt niet alleen temperaturen gaan opmeten, maar ook ultracomplexe zaken, zoals bijvoorbeeld het lactaatgehalte in je bloed, zonder dat je een bloedstaal moet nemen. De vraag is dan: hoe ga je die data nuttig aanwenden en interpreteren? Wat dat betreft staan we nog maar aan het begin van de revolutie.”