In samenwerking

Jan Jambon,
vicepremier en minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken

Als de aanslagen van 22 maart en het permanent hoge niveau van terreurdreiging in ons land iets hebben veranderd, dan is het de aandacht voor ‘veiligheid’. Je kon de voorbije maanden geen krant openslaan of gespreksavond bijwonen, of het ging erover.

Op zich is de verhooogde aandacht voor veiligheid goed. Het veiligheidsthema is namelijk jarenlang stiefmoederlijk behandeld geweest. We hebben er echter allemaal baat bij dat er meer nagedacht wordt over hoe we ons veiligheidsbeleid op een efficiëntere en meer professionele manier kunnen organiseren. In alle domeinen van ons maatschappelijk leven trouwens. Niet alleen op het niveau van ‘de natie’, maar ook in ons alledaagse leven.

Veiligheidsreflex ontbreekt
Het ontbreekt ons nog te vaak aan een echte ‘veiligheidscultuur’, een soort automatische reflex om bij alles wat we doen rekening te houden met veiligheid. Net zoals we het ook heel normaal vinden om, als we iets kopen of ondernemen, bewust of onbewust te denken aan het leefmilieu (ecologische reflex) of aan de stand van onze bankrekening (financiële reflex). Maar als het over veiligheid gaat, zit die reflex er bij velen nog niet echt in.

Vluchtgedrag maakt kwetsbaar
We zijn het intussen wel gewoon om de deur op slot te doen, als we onze woning verlaten. Maar bij veel andere activiteiten nemen we – vaak zonder het te beseffen – enorme risico’s. Bijvoorbeeld, maar lang niet alleen, als we ons in de digitale wereld begeven. We hebben ook wel eens schrik van veiligheid, omdat we het associëren met het opgeven van vrijheid, van privacy, en ja, zelfs van levenslust. Af en toe vertonen we daarom een soort van vluchtgedrag: als we niet over veiligheidsrisico’s praten, dan hebben we er ook geen last van… Dat is natuurlijk verkeerd, want zo riskeer je wel heel kwetsbaar te worden.

 

Veiligheid wordt vaak geassocieëerd met het opgeven van vrijheid

 

Overwinning van de ratio
We moeten er tegelijk wel voor opletten dat de slinger niet naar de andere kant doorslaat. De voorbije jaren heb ik als minister geleerd dat veiligheid vooral een kwestie is van zoeken naar het juiste evenwicht. Als er iets ergs gebeurt, zoals een aanslag, een ramp, een onbegrijpelijke misdaad… dan zijn de eerste reacties altijd zeer emotioneel. Maar op het einde van de rit moet de ratio zegevieren. Honderd procent veiligheid kan je namelijk nooit garanderen. Tenminste toch niet in een wereld waarin jij en ik nog willen leven.

Helpende hand voor onzichtbare veiligheid
We moeten smart zijn. Op zoek gaan naar slimme systemen die ons veiligheidsniveau op een onzichtbare manier verhogen, zonder dat we er in ons dagelijks leven last van hebben. Technologie kan ons daar enorm bij helpen. Deze bijlage speelt daarop in en alleen al daarom kan ik ze je warm aanbevelen. Veiligheid bij je thuis, op de werkvloer, bij het online shoppen en betalen: het is een kwestie van taboeloos creatief te zijn.

Slim zijn met genoegen
Die creatieve oefeningen zijn trouwens een prettige uitdaging om al wie het slecht voor heeft met onze samenleving, te slim af te zijn. Wie beter dan topadvocaat Jef Vermassen kon de redactie vinden om in een profielinterview over dat genoegen te getuigen? Hij weet hoe je criminelen bij de lurven vat, zonder je eigen agenda aan hen aan te passen. Ik wens al wie het goed voor heeft met onze veiligheid, ontzettend veel leesplezier!