Energiezuinig (ver)bouwen is niet alleen een trend, het is ook een plicht geworden. Om de almaar snellere klimaatopwarming tegen te gaan, moeten zowel nieuwe als gerenoveerde woningen tegenwoordig aan striktere energiebesparende normen beantwoorden.

Energie-efficiënt bouwen
Denk je eraan om te gaan bouwen, dan maak je je toekomstige woning best zo energie-efficiënt mogelijk. De Vlaamse Overheid moedigt dit aan door het label van ‘energiebewust architect’ uit te reiken. Ingenieur-architect Jef Van den Broeck van archidomus.be legt uit: “De laatste tien jaar is er op dat vlak veel veranderd. Als energiebewust architect, maak ik meer en meer gebruik van isolerende materialen. Zo volg ik onder andere de trend om een binnenmuur op te trekken met snelbouwstenen, die meer luchtopeningen bevatten en die op elkaar gelijmd worden. Dit heeft als voordeel dat je een thermisch beter isolerend systeem krijgt met minder luchtverplaatsing, waardoor je een koudebrug vermijdt.”

Bouwknopen
Koudebruggen, tegenwoordig ook ‘bouwknopen’ genoemd, zijn de zwakke schakels in de isolatie van een woning, waar verschillende constructie-elementen samenkomen en er zo kans is op verlies aan warmte en luchtdichtheid.” Het is om een paar redenen belangrijk dat een woning luchtdicht gebouwd en goed geventileerd wordt”, vervolgt Van den Broeck, “niet alleen is je woning beter bestand tegen weersinvloeden en gaat ze dus sowieso langer mee, je beperkt ook ventilatieverlies door spleten en kieren.”

 

“De goedkoopste energie is nog altijd de energie die je niet gebruikt” Marc Peeters

 

Luchtlekken vermijden
Meer dan nuttig dus om van bij het begin een EPB-verslaggever of een energiespecialist onder de arm te nemen, die erop toekijkt dat de woning zo weinig mogelijk energie nodig heeft en verbruikt. Marc Peeters van het studiebureau Efficiency for your Energy beaamt dit: “De goedkoopste energie is nog altijd de energie die je niet verbruikt. Goed isoleren en je woning luchtdicht maken is dus cruciaal. Daarom is het goed om op voorhand te weten dat een garagepoort, maar ook rolluiken aan de buitenkant, een open haard en zelfs een kattenluik luchtlekken zijn die de luchtdichtheid van je toekomstige woning beïnvloeden.”

Luchtdichtheidstest
Van den Broeck raadt dan ook aan om zo gauw de woning af is, een luchtdichtheidstest of blowerdoortest te laten doen. Deze luchtdichtheidstest kan je dankzij premies en kortingen snel terugverdienen. Van den Broeck: “De test spoort de luchtlekken op die een substantieel warmte- en energieverlies veroorzaken en die zo het E-peil van je woning negatief beïnvloeden.”

“Om bij renovatie geen problemen te krijgen met stabiliteit, kies je best voor houtskeletbouw, want dat is een lichte energiezuinige constructie”Jef Van den Broeck

 

Dalend energiepeil
En laat dat energiepeil nu net heel belangrijk zijn, want vanaf 2021 moet elke nieuwbouw een E-peil van 30 hebben, terwijl dat nu nog maximum E-50 is. Niet een of andere uit het buitenland overgewaaide tendens, maar het Vlaams Energieagentschap (VEA) bepaalt duidelijk de trend en legt de eisen vast waaraan een woning moet beantwoorden. Energiespecialist Peeters: ”Vandaar gaan verwarmingsketels meer en meer plaats ruimen voor warmtepompen waarbij het stroomverbruik wordt ondersteund door het plaatsen van PV-zonnepanelen, terwijl lage temperatuur vloerverwarming radiatoren vervangt.”

Energie-audit
Ga je niet bouwen, maar wil je een bestaande woning renoveren, ook dan is aangeraden om eerst een energie-audit te doen. Op die manier krijg je een globaal beeld en gebeurt de renovatie optimaal. Peeters: “Met een energetische doorlichting worden de prioriteiten bepaald en kan er bijvoorbeeld vastgesteld worden dat een volledig nieuw dak helemaal niet hoeft.” Het nadeel van oude huizen is volgens Van den Broeck wel dat de funderingen vaak niet diep genoeg zitten. “Om geen problemen te krijgen met de stabiliteit, kies je bij een renovatie met uitbreiding best voor houtskeletbouw, want dat is een lichte energiezuinige constructie.”

Een gouden regel voor energiezuinig (ver)bouwen: laat je bijstaan door vakmannen en vraag hun deskundig advies over premies en andere voordelen.