Selfmade man, notoir tegenstander van de wet-Major, kunstverzamelaar en mecenas. Maar toch vooral: de topman van de logistieke reus Katoen Natie. Weinig mensen die de veranderingen in de industrie zo van nabij meemaken als Fernand Huts. “Voor ondernemers zijn er hier nog hopen opportuniteiten.”

We ontmoeten Fernand Huts, die eigenlijk in Groot-Brittannië woont, in z’n Belgische pied-à-terre in Sint-Gillis-Waas, niet zo ver van de Antwerpse haven. Het uitzicht op de tuin is idyllisch. In de woonkamer staat, naast indrukwekkend antiek en een prachtige vleugelpiano, ook een berg kinderspeelgoed. Weinig laat hier vermoeden dat Huts een industriële groep bestuurt die in bijna dertig landen actief is en zo’n 12.000 werknemers telt.

 

De industriële revolutie is eigenlijk al bezig sinds de oertijd

 

Alle kenners en specialisten hebben tegenwoordig de mond vol over ‘Industrie 4.0’ waarin alles geconnecteerd wordt en waarin sensoren en robots de hoofdrol gaan spelen. Ziet u dat al in de praktijk?
“Ja, dat is zeker bezig. Maar de realiteit is dat er altijd een voortdurende technologische vernieuwing speelt. Dat is niet iets van vandaag, die beweging is al eeuwen aan de gang. Het succes van Brabant en Vlaanderen in de 14e en 15e eeuw was te danken aan technologische vooruitgang, aan innovatie, nieuwe instrumenten, nieuwe kaarten, nieuwe scheepstypen. Het is van alle tijden. Als je de machines vergelijkt die wij vandaag kopen, met de machines van nauwelijks vier of vijf jaar geleden, dat is allemaal compleet anders: beter, sneller, efficiënter, goedkoper… noem maar op.”

Een revolutie zou u het dus niet noemen?
“De industrie is permanent in beweging, de mens ook, al sinds dat we uit onze holen kropen in de oertijd (lacht). Er is op elk moment wel altijd iemand ter wereld bezig met een machine of een fabriek te verbeteren.”

Heeft de maakindustrie nog een toekomst in Vlaanderen?
“Volgens mij een groeiende toekomst. Kijk, als een fabriek vertrekt, zijn daar meestal goede redenen voor: te dure grond, te dure energie, te dure belastingen, te dure arbeiders… Meestal is er iets dat te duur is (lacht). Desondanks denk ik dat er hier ruimte is om nieuwe diensten te ontwikkelen en nieuwe fabrieken te zetten. Zolang het aan ondernemers attractief wordt gemaakt om hier te investeren.”

 

Of je hem nu apprecieert of niet, Donald Trump is de baas. hij zegt: we doen het zo. Dat hebben we niet in Europa, iedereen doet maar wat

 

En daar wringt het schoentje?
“Er moet natuurlijk een beleid gevoerd worden in functie van wat mensen willen. Je kunt krampachtig proberen vast te houden aan oude technologieën en die tegen elke mogelijke prijs hier houden. Meestal draait dat uit op puur tijdverlies. Of je kunt proberen om nieuwe, innovatieve producten naar hier te halen. Het grote voordeel dat we daar in de schaal kunnen werpen, is zonder twijfel de knowhow waarover we beschikken. We hebben uitstekend geschoolde mensen die heel veel kennis hebben. Dat is een grote troef. Voor wie wil ondernemen, zijn er volgens mij in Vlaanderen nog opportuniteiten met hopen.”

Is er ook nog plaats om zaken met de handen in mekaar te schroeven?
“Tuurlijk, waarom niet? Neem pakweg Barco: die toestellen moeten nog altijd door mensen in mekaar gezet worden. Er zijn ook zaken die je ook gewoonweg niet in het buitenland kunt doen. De hele voedingsindustrie: dat kun je niet naar China verplaatsen, het vervoer is dan veel te duur.”

Welke toekomst ziet u voor de Antwerpse haven?
“De haven heeft in het verleden de industrie veel te veel verwaarloosd. Het probleem is een beetje dat er altijd maar over ‘tonnen’ wordt gesproken. Het is een recordjaar, want er zijn zoveel tonnen verscheept. Tonnen zijn blijkbaar sexy (lacht). De realiteit is dat de Nationale Bank opmerkt dat er geen enkele vooruitgang is in de creatie van meerwaarde. Eigenlijk zijn we op dat vlak ook niet zo goed bezig als al die hoera-berichten laten uitschijnen. Die tonnen leveren geen extra werk op. We zouden onze havengebieden beter gebruiken voor de uitbouw van overslag, industrie en logistiek. Dat is arbeidsintensief en je creëert een enorme toegevoegde waarde. En toch wordt dat compleet verwaarloosd. Nu ligt die focus altijd maar op ‘tonnen” en dat klopt volgens mij niet.”

 

 In de haven wordt er altijd gesproken over ‘tonnen’ die verscheept zijn, maar die brengen economisch niks op

 

Kunt u daar een concreet voorbeeld van geven?
“Wel, neem de aanvoer van olie en liquide goederen. Dat is jaren geleden naar Rotterdam gegaan omdat die schepen te groot waren voor Antwerpen. We hadden miljarden kunnen investeren om ze toch binnen te halen, maar wat had dat opgeleverd? Niks. Zo’n schip komt hier aan, koppelt zijn pijpleiding aan, pompt z’n goederen over en vertrekt weer. Trouwens, onze petrochemische industrie haalt nu al z’n grondstoffen gewoon via pijpleidingen uit Rotterdam. We zijn nu beter af. Maar dat scheelt wel wat tonnen natuurlijk (lacht).”

Nog even over logistiek en e-commerce, ook uw branche. U noemt dat ‘twee verwaarloosde kindjes’.
“God ja, als je als ondernemer moet werken in een kader dat daar helemaal niet voor geschikt is en waar geen rechtszekerheid is, met ministers die vinden dat alleen havenarbeiders zo’n werk mogen doen… dan stopt het, nietwaar? Waarom denkt u dat al die spelers naar Nederland vertrekken? Ik moet er geen tekening bij maken.”

Iets anders: de Brexit. U woont in Groot-Brittannië, hoe schat u de gevolgen van die Brexit in?
“Het enige wat ik weet is: niemand weet het. En de Britten misschien weten het misschien nog het minste van allemaal. Geen enkel bedrijf weet het, geen enkele politicus weet, de voorstanders weten het niet en de tegenstanders weten het niet. En die onzekerheid zal leiden tot instabiliteit. Welke optie je ook neemt, er zijn voor- en nadelen aan voor de beide partijen, het V.K. en Europa. Maar die gevolgen zijn nu nog lang niet duidelijk.”

Bent u een voorstander van een sterke EU?
“Ik was een voorstander van Europa, maar ik zie Europa alsmaar verzwakken. Het is een beetje een samenraapsel geworden. De as Frankrijk-Duitsland bestaat niet meer en er is geen visie. Op heel veel vlakken: energie, migratie, havens… het werkt steeds minder goed. Weet u wie baas is in Europa? Ik ook niet. Weet u wie baas in Amerika? Donald Trump. Of je hem nu apprecieert of niet, hij is de baas, hij zegt: we doen het zo. Dat hebben we niet in Europa en daarom doet iedereen maar wat.”

Als Fernand Huts geen CEO was geworden, dan was hij…
“Boer, hoogstwaarschijnlijk. Geen kunstenaar, nee… Ik vrees dat mijn poëtisch-chaotische ingesteldheid daarvoor niet groot genoeg is (lacht).”