Bij verwondingen is het niet altijd nodig meteen naar de dokter te bellen of de spoedafdeling binnen te vallen. Met de nodige EHBO-kennis en wat koelbloedigheid kom je vaak ook al een heel eind. Zes tips van Wesley Blommerde, voorzitter van EHBO Team Vlaanderen.

Te diep in het glas gesneden
“De verzorging van een snijwonden hangt af van de diepte. Kleine wondjes maak je altijd eerst proper met fysiologisch water. Hier is het van het allergrootse belang géén ontsmettingsmiddel of -alcohol te gebruiken – dat mag je nooit doen bij snijwonden. Eenmaal de wonde proper gemaakt, kan HAC worden aangebracht, een geconcentreerde oplossing waaraan ook zeep is toegevoegd. Heb je dit niet in huis, dan kun je ook gewone huishoudelijke zeep gebruiken.”

Bacteriën blazen?
“Bij een schaafwonde geldt dezelfde behandeling als een snijwonde: eerst fysiologisch water, vervolgens HAC en absoluut géén ontsmettingsalcohol. En er zijn nog veelgemaakte fouten. Zo gaan veel mensen de wonde, als ze vuil is, eerst schoonmaken met een – al dan niet gebruikte – zakdoek. Dat mag je dus nooit doen, want zo kan de wonde ontsteken. Wat ook niet goed is, en wat veel ouders doen bij kinderen, is blazen op de wonde. Je mond zit namelijk vol met bacteriën.”

(Liever niet) op de blaren zitten
“Hier maken we onderscheid tussen eerste-, tweede- en derdegraadsbrandwonden. Maar in alle gevallen geldt: eerst water, de rest komt later. Veel mensen maken hierbij de fout de brandwonde kort onder stromend (lauw) water te houden, terwijl dat minstens 10 minuten moet. Bij eerstegraadsbrandwonden kan Flamigel of een andere zalf achteraf volstaan, bij tweedegraadsverbrandingen met blazen groter dan twee euro moet je meteen naar de spoed en bij derde graad sowieso.”

Rennen, springen, vallen, opstaan en ijs leggen
“Wat je bij een verstuiking moet doen, is meteen ijs aanbrengen om zwelling tegen te gaan. Let wel, dat mag niet rechtstreeks op de huid, omdat je zo vrieswonden kunt veroorzaken – wikkel het ijs dus altijd eerst in een (hand)doek. Geen ijspakket in de diepvries? Neem dan iets anders dat er in zit, desnoods een pak spinazie – dat heb ik ook nog moeten gebruiken. Vervolgens kun je een zalf aanbrengen, bijvoorbeeld Flexium, dat hebben de meeste mensen wel in huis.”

Van het stokje
“In een situatie waar iemand bewusteloos geraakt, moet je vooral de controle behouden. Als je iemand bewusteloos ziet liggen, kijk dan eerst of de situatie veilig is. Spreek hem of haar vervolgens aan. Geen reactie? Kantel dan het hoofd en ga boven de borstkas hangen om te kijken, voelen en horen of de persoon nog ademt. Is er geen ademhaling, dan moet je beginnen reanimeren. Helaas zijn er nog altijd veel te weinig mensen die dit kunnen, terwijl het eigenlijk heel eenvoudig is.”

Neem een allergie niet te licht op
“Allergische reacties zijn erg verschillend. Wanneer iemand rode vlekken op de huid krijgt, kun je er beter mee naar de huisarts gaan, zeker als je niet weet wat de oorzaak is. Maar als iemand slecht reageert op bijvoorbeeld een wespensteek, dan moet je onmiddellijk een ziekenwagen bellen. Vooral omdat het niet zelden gebeurt dat mensen in zo’n geval niet meer kunnen ademen, wat een levensbedreigende situatie creëert.”