Genoeg gestudeerd, maar wat nu? Je verlaat de veilige cocon van het studieoord om de onbekende arbeidsmarkt te betreden en je droomjob te vinden. Hoe bereid je je daar idealiter op voor? Kan je bepaalde troeven al uitspelen? En waarmee compenseer je het gebrek aan werkervaring?

Evelyne Hellebaut Senior Consultant – Manager Loopbaanbegeleiding Andress Consulting

Wat zijn de eerste stappen die je als schoolverlater idealiter zet in de zoektocht naar een eerste job?
“Naast het vervullen van enkele wettelijke formaliteiten moet je in eerste instantie een goede cv opstellen. In combinatie met een persoonlijke motivatiebrief vormt dat immers hét ticket tot een sollicitatiegesprek. Een motivatiebrief op maat kost weliswaar moeite, maar beschouw die meteen ook als de ideale voorbereiding op het eerste gesprek: wat spreekt mij aan in de job/organisatie? Wat zijn mijn troeven? Waar wil ik in groeien? Het is belangrijk dat je tijdens een sollicitatie-interview weet waarover je spreekt. Tip: selectieprocedures kunnen soms lang aanslepen, probeer intussen troeven als talenkennis bij te schaven.”

Met welke belangrijke zaken moet je rekening?
“Als schoolverlater is het belangrijk om je niet blind te staren op functie-inhoud. Uiteraard moet je voldoende uitdaging vinden in je eerste job, maar opleiding en doorgroeimogelijkheden zijn minstens even belangrijk. Je moet ervaring opdoen en in de praktijk ontdekken op welke aspecten je je verder wil toeleggen. Durf op langere termijn te denken. Ga ook na wat jij cruciaal vindt in jouw specifieke situatie. Voor de ene persoon is dit woon-werkafstand, bij de andere salaris of een flexibel werkschema. Houd er echter rekening mee dat je moet investeren in je carrière en soms wensen zal moeten schrappen. Weten wat voor jou echt van doorslaggevend belang is, is noodzakelijk om de juiste keuze te maken.”

Voldoet de arbeidsmarkt volgens jou aan de verwachtingen van schoolverlaters?
“De vraag op de arbeidsmarkt vandaag is vaak nog teveel toegespitst op ervaring in plaats van op competenties. Dat maakt het soms moeilijk voor ambitieuze schoolverlaters om zich te bewijzen. Kennis is iets dat aan te leren is, maar dat wordt vaak uit het oog verloren. Enerzijds is het belangrijk dat schoolverlaters openstaan voor een groeitraject, anderzijds moeten werkgevers ook willen investeren in competente schoolverlaters. Vaak zijn het immers de motivatie en de capaciteiten van een individu die het verschil maken op de werkvloer.

Mathias De Clercq, schepen van economie, ondernemerschap en startersbeleid stad Gent

Wat zijn de eerste stappen die je als schoolverlater idealiter zet in de zoektocht naar een eerste job?
“Zoek een job die past bij je persoonlijke ambities. Wat doe je graag in het leven? Voor welke bedrijven zou je graag werken? Wil je doorgroeien? Zo kun je meer gericht op zoek gaan. Een goed gevulde cv is een pluspunt bij sollicitaties. Dat kan door ervaring op te doen met vakantiewerk, stages of vrijwilligerswerk. Iemand die al eens heeft meegedraaid in een organisatie, zal altijd een streepje voor hebben. Heel belangrijk ook: talenkennis, bijvoorbeeld Frans en Engels. Wie die kennis onvoldoende onder de knie heeft, volgt best lessen avondonderwijs of een stage in het buitenland.”

Met welke belangrijke zaken moet je rekening houden?
“Ga eerst en vooral na wat belangrijk voor je is. Voor de ene is dat voldoende afwisseling, voor de andere een goed loon, voor nog iemand anders een job dichtbij huis. Stel voor jezelf het ideale pakket samen, maar weet dat je niet op alle aspecten het gewenste zult binnenhalen. Overweeg zeker de stap om zelf een onderneming te starten. Heel wat organisaties en overheden ondersteunen startende ondernemers.”

Voldoet de arbeidsmarkt vandaag aan de verwachtingen van – doorgaans heel ambitieuze – schoolverlaters?
“Ik zou jongeren die afstuderen aanraden om realistisch te zijn. Uiteraard is een correcte verloning belangrijk. Maar informeer ook naar de doorgroeimogelijkheden, de werksfeer en dergelijke meer. In het begin is het vooral belangrijk om ervaring op te doen – die verzilver je later wel. Veel werknemers, ook jongeren, willen een gezonde verhouding tussen werk en privé. Heb daar oog voor bij sollicitaties. Besef dat onze arbeidsmarkt continu in verandering is. Er komen belangrijke uitdagingen op ons af: razendsnelle technologische evoluties, steeds toenemende internationalisatie. Dat zal een impact hebben op alle jobs in alle sectoren. Flexibel zijn, levenslang leren, creativiteit en talenkennis zijn dus onontbeerlijke troeven.

Gilles ‘de mol’ Van Bouwel, redacteur Woestijnvis, voorheen brand manager bij Unilever

Wat zijn de eerste stappen die je als schoolverlater idealiter zet in de zoektocht naar een eerste job?
“Als je pas begint met zoeken en solliciteren wanneer je de school verlaat, ben je eigenlijk al te laat. Toen ik mijn bijkomende opleiding marketingmanagement aan Vlerick Hogeschool begon, solliciteerde ik in oktober en november al voor een job in september. Je moet echt vroeg genoeg beginnen: de markt is complex en er zijn véél bedrijven die je moet aanschrijven. Ik kreeg soms het advies dat ik alleen moest solliciteren bij bedrijven waarmee ik een klik voelde, maar dat is bullshit. Toen ik bij Unilever begon, had ik zeker in het begin die aha-erlebenis niet. Denk dus niet dat je bij je eerste gesprek zal weten of de job voor jou is. Maak ook werk van je aanbevelingsbrief, door telkens iets tailor-made af te leveren op basis van research naar het bedrijf in kwestie.”

Met welke belangrijke zaken moet je rekening houden?
“Dat zijn keuzes die je zelf moet maken. Ik wist dat ik meteen werk wilde maken van een carrière en dat dit zou inhouden dat ik veel tijd zou moeten investeren. Niet zo evident, omdat je als schoolverlater uit een systeem komt waarin je enorm veel vrije tijd hebt. Maar dat had ik ervoor over, ook al omdat ik een 9-to-5-job niet zag zitten. Denk dus goed na over wat je na je schooltijd precies wil gaan doen en waar je prioriteiten liggen. Wil je dicht bij je werk wonen? Wil je snel aan kinderen beginnen en zoek je dus een job die daarmee te combineren valt? Dat alles moet je eerst voor jezelf uitmaken.”

Voldoet de arbeidsmarkt vandaag aan de verwachtingen van – doorgaans heel ambitieuze – schoolverlaters?
“Ik weet ook niet hoe het komt dat de schoolverlaters van vandaag zo ambitieus en zelfs veeleisend zijn als het op hun eerste job en loon aankomt. Persoonlijk vind ik dat je in het begin vooral niet te veel moet verwachten en denken dat je schatten zal verdienen of een topfunctie zal bekleden. Ik was mij daar in elk geval van bewust en was daarom niet echt ontgoocheld in mijn eerste loon. Stel dus zeker je verwachtingen bij, als je ambitieus genoeg bent komen de kansen wel.”