Zal koning auto zijn troon straks moeten afstaan aan de fiets? De beleidsmakers in Gent geloven alvast in een autoluwe stad. Zeker is dat de alternatieven sterk genoeg zullen moeten zijn om de gewoonten van bewoners en bezoekers te doorbreken.

Veel geluk. Dat heb je nodig als je in Gent, Brussel of Antwerpen een parkeerplek voor je deur wilt versieren. Je mag dan wel een bewonerskaart hebben, in veel gevallen is het zoeken naar een speld in een hooiberg. Neem bijvoorbeeld de Brugse Poort in Gent: veel bewoners, kleine huizen en bovendien de laatste wijk binnen de stadsring waar je, nog tot de zomer, gratis kunt parkeren.

Altijd te weinig parkeerplaats
Logisch dus dat er altijd te weinig parkeerplaats is. Voor Dries Nollet, die enkele jaren geleden in de wijk kwam wonen, was het een reden om geen auto aan te schaffen. “Naar mijn werk pendel ik sowieso met de trein en de fiets. Stel dat ik een eigen auto had, dan zou die door de week vooral stilstaan. Zonde, gezien de hoge parkeerdruk.” Toch voelt hij zich niet in zijn vrijheid beperkt. Heeft hij een auto nodig, dan huurt hij er één.

 

Autovrije kernen verbeteren ontegensprekelijk de leefkwaliteit van een gemeenteKoen Hauspy

 

Meer fietsen, minder auto’s
Als het van de Stad Gent afhangt, maken in de toekomst meer bewoners die redenering. Om de bereikbaarheid en de leefbaarheid te verhogen, zet het beleid in op meer fietsen en minder auto’s. Nu doen Gentenaren iets meer dan de helft van hun verplaatsingen met de auto en ongeveer een derde met de fiets of te voet. Om die verhouding tegen 2030 om te keren, investeert Gent onder meer in een beter fietsnetwerk en nieuwe tramlijnen. Die laatsten moeten ook helpen om bezoekers in de parkings aan de rand van de stad te laten parkeren.

Autovrije stadskernen
Zoals Gent dromen ook andere gemeenten van een autoluwe, zelfs autovrije, kern. Is dat inderdaad de toekomst? “Als landschapsarchitect kan ik daar onmogelijk tegen zijn”, vertelt Koen Hauspy van ontwerpbureau LAND. “Autovrije kernen verbeteren ontegensprekelijk de leefkwaliteit van een gemeente. Maar of zo’n plan kans op slagen heeft, hangt af van de alternatieven. Mensen zoeken altijd de meest comfortabele oplossing. Hun gedrag zullen ze pas veranderen als het alternatief beter is of meer voordelen oplevert dan het origineel.”

Beter af met de bus
Ter illustratie haalt Hauspy er de metro’s van Kopenhagen bij. Die zijn dag en nacht beschikbaar, worden permanent bewaakt en schoongemaakt én – belangrijker – rijden snel en stipt. Met andere woorden, Denen die vlot thuis willen raken, zijn beter af met het openbaar vervoer. Dichter bij huis prijst hij de deelfietsen van Velo in Antwerpen. “Wie met de auto van Brussel naar Antwerpen rijdt, moet in de stad nog heel wat files doorstaan voor hij op zijn bestemming komt. Met de trein en een Velo ben je vlugger ter plaatse.”

 

Mensen zullen de auto pas thuislaten als het alternatief beter is of meer voordelen oplevert- Koen Hauspy

 

Centrale ontmoetingsruimte
Mobiliteit speelt in zijn werk dus een dominante rol. Hauspy: “Om het cru te stellen: als we vooraf niet grondig over mobiliteit nadenken, dan is een project gedoemd te mislukken.” Hij zag het bijvoorbeeld bijna gebeuren bij een vernieuwingsproject in Antwerpen. Het Kristus-Koningplein in Ekeren, dat oorspronkelijk dienst deed als parking, moest een centrale ontmoetingsruimte worden. Een lovenswaardig idee, alleen was er aanvankelijk niet aan een alternatief voor de auto’s gedacht. Dat zorgde voor jarenlange discussies en uitstel. Dankzij een parkeerstudie is er uiteindelijk een draagvlak gevonden.

Realistische plannen
Om die reden vraagt Hauspy de mobiliteitsexperten liefst om raad vóór hij begint te ontwerpen. Bureaus zoals VECTRIS en MINT gebruiken slimme software om de verkeersstromen in een buurt in kaart te brengen en uit te rekenen hoeveel parkeerplaatsen nodig zijn om aan de vraag te voldoen. Voor de architect is het zo eenvoudiger om realistische plannen voor te stellen.

Bijgestuurde verkeersstromen
Dat technologie kan helpen om het verkeer in en rond de steden efficiënter te organiseren, ervaren ze dezer dagen ook in Roeselare. Smartphone- en tabletgebruikers kunnen via de Citie App de snelste weg naar een vrije parkeerplaats in de buurt van de winkel van hun keuze opvragen. Katrien Huygens, innovation manager bij Digitopia, dat de app ontwikkelde: “De app heeft er onder andere voor gezorgd dat een weinig gebruikte parking nu wel vol staat. De verkeersstromen zijn bijgestuurd.” Hoopgevend nieuws voor de mobiliteitsdeskundigen van onze steden: verandering is wel degelijk mogelijk.