Cultuurbeleving verandert en de culturele instanties veranderen mee. In Antwerpen zijn er behoorlijk wat vernieuwende initiatieven die de manier waarop mensen in contact komen met cultuur, veranderen en voorbereiden op de toekomst.

Een discotheek waar doordeweeks een grote multinational zijn nieuwste product presenteert of een theater waar naast voorstellingen ook workshops, trainingen en seminars worden gegeven. Cultuurcentra, uitgaansgelegenheden en andere culturele instellingen bieden een steeds breder worden scala diensten aan. Grenzen vervagen en de instellingen beperken zich niet enkel meer tot de dienst waarvoor ze ooit in het leven werden geroepen. Met een mooi woord heet dat diversifiëring,

Klassiek concept, hedendaagse invulling
Cultuurconnect ondersteunt traditionele cultuurcentra en bibliotheken bij het ontwikkelen van vernieuwende concepten met behulp van nieuwe digitale mogelijkheden. “In zijn klassieke vorm hebben cultuurcentra jarenlang dienstgedaan en daar zal ook in de toekomst nood aan zijn”, vertelt Evi Gillard, projectleidster veldanalyse bij Cultuurconnect. “De vraag waar wij ons echter over moeten buigen, is hoe we aan dat concept een hedendaagse invulling kunnen geven, versterkt door allerlei nieuwe ontwikkelingen en met als speciale focus digitalisering.”

 

De digitale ruimte zal in de toekomst een prominente rol spelen in cultuurproductie, distributie en beleving – Evi Gillard

 

Technologie stimuleert evolutie
Een aantal maatschappelijke trends wordt namelijk door nieuwe technologieën versterkt en aangevuurd. Gillard: “Individualisering, de vraag naar authenticiteit, de vernetwerkte samenleving, diversiteit en hybridisering. Het komt er als cultuurcentrum op aan om binnen deze trends meerwaarde te creëren.” Onder invloed van deze evoluties zijn een aantal instellingen en concepten in de provincie Antwerpen ontstaan. “Nuff Said is een privé-initiatief waarbij stand-uppers en woordkunstenaars een platform krijgen dat een divers nieuw publiek genereert”, vertelt Gillard.

Antwerpse Initiatieven
“Inmiddels is dat ook opgepikt door het cultuurcentrum Berchem.” Daarnaast zijn er plannen om in Deurne een mobiele arcadehal realiseren om laagdrempeliger te zijn voor jongeren. En in Puurs wordt het cultureel centrum de Kollebloem verbouwd, waarbij er ruimte is vrijgekomen voor een nieuwe polyvalente zaal, hedendaagse tentoonstellingsruimtes en nieuwe technologische ingrepen.”

Workshops in nachtclubs
Naast de traditionele cultuurinstellingen, zien ook de minder traditionele locaties zichzelf genoodzaakt te diversifiëren. In clubs en discotheken is overdag steeds meer ruimte voor andere activiteiten. Jimmy Faes van Ikon (vroeger Noxx) in Antwerpen beseft dat een club die zich profileert naar één doelpubliek met een vaste muziekstijl niet meer van deze tijd is. “Mensen gaan niet meer naar vaste plekken. Zij passen hun uitgaanspatroon aan aan de artiesten of dj’s die komen spelen.”

 

Mensen gaan niet meer naar vaste plekken, zij passen hun uitgaanspatroon aan aan de artiesten of dj’s die komen spelen – Jimmy Faes

 

Overdag b2b, ’s nachts dikke party
Ikon heeft het diversifiëringsproces – zij het met een andere, meer commerciële doelstelling – voor een groot deel al achter de rug. “Overdag organiseren wij veel business-to-business evenementen onder de naam van Dock 3, zoals productvoorstellingen, bedrijfsfeesten of trainingsdagen. Voor het uitgaan werken we onder de naam Ikon samen met de beste party-promotors in hun scene. Zij zorgen voor de dj’s, aankleding en het publiek, wij hebben de locatie.”

Interactie via publieke en digitale ruimte
Een moderne, toekomstbestendige locatie moet dus multifunctioneel zijn. Dat geldt zowel voor locaties met commerciële doeleinden, als ook voor de traditionele cultuurcentra. “We zien steeds meer hybride kunstvormen ontstaan”, aldus Gillard. “Allerlei vormen lopen door elkaar en kunstenaars zoeken steeds meer interactie met hun publiek. Dat kan niet altijd in een theater met een podium en vaste tribune. Sommige centra zoeken voor deze genres alternatieve locaties op of verkennen de publieke ruimte. In de toekomst zal tevens de digitale ruimte een prominente rol spelen in cultuurproductie, -distributie en -beleving.”