Online shoppen. Ons land bleef wat achter in vergelijking met de buurlanden, maar heeft het fenomeen nu toch helemaal omarmd. In België opent er dagelijks minstens één nieuwe webshop de virtuele deuren. En uit een enquête van de federatie BeCommerce blijkt dat bij zes op de tien bestellingen in België het bedrag hoger ligt dan 100 euro (in 12 procent van de gevallen was dat zelfs meer dan 500 euro). Alleen wie het systeem vertrouwt, spendeert dergelijke bedragen. Maar de vraag is: moeten we ons dan geen zorgen maken over de veiligheid?

 

Overdreven
Niet volgens Leo Van Hove, VUB-professor economie en specialist in (nieuwe) betalingsmethoden. “Volgens mij wordt de onveiligheid van online betalen sterk overdreven. Natuurlijk moet je als consument altijd waakzaam zijn. Maar doorgaans zijn online transacties, zeker in België, heel goed beveiligd.” Hij maakt de vergelijking met mensen die op restaurant gaan. Zij geven bij de afrekening probleemloos hun kredietkaart aan de ober, die er vervolgens even mee naar achteren verdwijnt. Waar hij in principe de kaart kan kopiëren of de gegevens kan overschrijven. Dàt is pas risico lopen.

 

De onveiligheid van online betalen wordt volgens mij sterk overdreven

 

Niet simultaan
De reden waarom veel consumenten toch nog altijd wat wantrouwig staan tegenover online betalen, is het feit dat het simultane aspect wegvalt. In een winkel of restaurant sta je face-to-face met de handelaar, en geldt als het ware het principe van ‘gelijk oversteken’. Bij online transacties valt dat weg en moet één van de partijen de eerste stap zetten. Eerst leveren of eerst betalen, dus toch een risico nemen.En dat zorgt nog altijd voor wat drempelvrees. Risico’s bij online shoppen hebben dus niet zozeer te maken met de veiligheid van het betalingsverkeer, maar met goodwill. Wordt er effectief geleverd als ik betaal? Maar ook op dat vlak kan de consument behoorlijk gerust zijn. Temeer omdat Europa de spelers in e-commerce alsmaar strengere voorwaarden oplegt.

 

Check check dubbelcheck
Toch moeten klanten waakzaam blijven. Want niet iedereen heeft het goed voor met de consumenten. Jan Moers, woordvoerder van Test-Aankoop: “Ga na of er achter de webshop in kwestie wel degelijk een onderneming schuilgaat. Check of je de naam en het adres terugvindt op de site. Controleer die gegevens en vermijd winkels die je niet kunt thuisbrengen. Twijfel je? Stuur dan vóór je aankoop een mail naar het bedrijf in kwestie en vraag informatie. Als je daar geen antwoord op krijgt, kies dan liever een andere website om je aankopen te doen.”

 

De meeste webshops doen wat ze beloven

 

Dubbele muisklik
En zo zijn er nog wel wat tips. Heel belangrijk is volgens Moers bijvoorbeeld de regel van de dubbele muisklik. De consument moet minstens twee keer klikken voor hij definitief bestelt. Dit om te vermijden dat hij of zij per ongeluk een bestelling plaatst. “En webshops die je kredietkaartgegevens vragen om zogezegd te checken of je meerderjarig bent? Nooit vertrouwen.”

 

Verantwoordelijkheid
Webshops staan trouwens zelf in voor de veiligheid van betaling. Ze moeten kunnen garanderen dat de betaling volledig veilig gebeurt, zonder het risico dat betaalgegevens onderschept en misbruikt worden door derden. Volgens professor economie Leo Van Hove is dat niet meer dan logisch. “Moest het betalingsrisico afgewend worden op de consument, dan mag elke webshop vandaag nog de boeken dicht doen. Niemand zou nog online shoppen.”

 

Waterdicht?
Maar de garantie op 100 procent veilig betalen die de webshops moeten bieden, bestaat die dan wel? Nee, dat is een illusie. De kans dat er iets mis gaat, mag dan miniem zijn, ze zal altijd blijven bestaan. Aanbieders van betaalsystemen moeten nu eenmaal aan de consument denken en dus een afweging maken tussen veiligheid en gebruiksgemak. Kan een systeem worden uitgedokterd dat helemaal waterdicht is? “Absoluut”, aldus Van Hove. “Maar zal het ook gebruiksvriendelijk zijn? Helemaal niet. En dus nemen aanbieders en handelaars er die 0,000001 procent risico bij. Kijk naar het prille succes van m-commerce, ofwel betalen met de smartphone. Het is eenvoudig, snel en gebruiksvriendelijk. Maar honderd procent veilig? Nee. Maar dat is dan de prijs die handelaars voor dat gebruiksgemak betalen.” Voor de doemdenkers heeft Jan Moens van Test-Aankoop ten slotte nog deze boodschap: “De aankoop die nooit arriveert of kapot blijkt, of nog erger, de kredietkaartgegevens die worden gestolen… Zo’n vaart loopt het doorgaans niet. Want de meeste webshops doen wat ze beloven.”