Gorilla’s, bavianen, brulapen, goudkopleeuwaapjes, ringstaartmaki’s… We hebben ze allemaal al eens gezien in de zoo en hun gekke capriolen charmeren elk kind. Het zijn apen en halfapen en, net als wij, primaten, met dezelfde voorvader. Maar onze niet-menselijke familie heeft hulp nodig: wereldwijd dreigt maar liefst 60 procent van de 504 primatensoorten uit te sterven en 75 procent van de populaties van alle soorten gaat erop achteruit. En dat door de activiteiten van één primaat: de mens.

Menselijke evolutie
Nochtans zijn de niet-menselijke primaten een onmisbaar element voor de biodiversiteit in de tropen. Ze zijn belangrijk voor de ontwikkeling en het herstel van het woud en helpen het woud gezond te houden. En omdat ze genetisch zo nauw verwant zijn met ons bieden ze een uniek en onmisbaar inzicht in de menselijke evolutie en gedrag, de oorsprong van bepaalde aandoeningen en de evolutie van belangrijke ziekteverwekkers. Als er nog meer primaten verdwijnen, heeft dat dus niet alleen invloed op de gezondheid van de ecosystemen, maar ook van ons allemaal.

 

75 procent van de populaties van alle soorten gaat erop achteruit. En dat door de activiteiten van één primaat: de mens

 

Ontbossing
Waarom de populaties van niet-menselijke primaten zo achteruitgaan? Dit is grotendeels te wijten aan de manier van leven in de geïndustrialiseerde landen. De wereldwijde vraag naar producten, zoals hout, soja, palmolie, diamanten, goud en ertsen, leidt tot massale ontbossing in de tropische en subtropische gebieden waar deze primaten voornamelijk leven – Madagaskar, Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Bomen worden omgehakt voor het hardhout, om plantages aan te leggen voor oliepalmen en sojaplanten, om diamanten, goud en metaalertsen te delven en om rubber, olie en gas te winnen.

MVN5_169

Wat kan jij doen?
Op wereldvlak wordt actie ondernomen om de leefgebieden van de primaten te beschermen. Op 1, 2, 3 kan deze situatie natuurlijk niet worden opgelost, maar vele kleine beetjes, zorgen voor een groot effect. Zo kun je in je dagelijkse leven al heel wat doen om bij te dragen aan een verbetering van de situatie. Hoe kan je bijdragen?

  1. Minder vlees eten

    Veel bossen worden omgehakt om sojaplantages aan te leggen. Deze soja wordt uiteindelijk grotendeels verwerkt tot veevoer voor voornamelijk kippen, varkens en koeien. Minder vlees, zuivel en eieren eten, is dan de beste oplossing. We hoeven niet allemaal vegetariër te worden maar een dag per week geen vlees eten helpt al.

  2. Koop producten zonder palmolie

    Naast het gebruik voor tropisch hardhout, worden delen van het tropisch oerwoud ook verwijderd om palmolieplantages aan te leggen. Palmolie wordt gebruikt in frituurolie, koekjes, chips, kruidenmengelingen, sauzen en margarine… Maar deze olie zit niet enkel in voeding vervat. Palmolie is namelijk ook de grondstof voor de zeepvervanger in cosmetica en schoonmaakmiddelen. Je koopt dus best duurzame merken, die geen palmolie gebruiken. Hierbij zijn fabrikanten van cosmeticaproducten niet verplicht om de aanwezigheid van palmolie in het product te vermelden, maar meestal staat er wel ‘palm’ vermeld op het product. Of het ingrediënt in het product vervat zit, kan je dus best even nakijken op de verpakking.

  3. Elektrische apparaten recycleren

    In de Congolese bossen, waar veel primaten huizen, wordt coltan gedolven. Dit is een erts dat gebruikt wordt in elektrische apparaten zoals smartphones. Door meer apparaten te recycleren, vermindert dus de vraag naar coltan.

  4. Kies voor hout en papier met het FSC-label

    Als je meubels of papier koopt met het FSC-label (Forests For All Forever, red.) dan ben je er zeker van dat de gebruikte bomen niet ten koste van de primaten omgehakt werden. Om dat label te mogen gebruiken, moeten producenten aan strenge voorwaarden voldoen, niet alleen op milieuvlak, maar ook op sociaal en economisch vlak.

Iedereen kan dus helpen in het beschermen van primaten. Denk de volgende keer dat je naar de supermarkt gaat dus aan je verre neef en laad je karretje vol met producten die bijdragen aan het behoud van zijn leefwereld.