Wie geboren is in de jaren zeventig of tachtig zal het zich wel nog herinneren. Tijdens de zomer smeerde vader je in met een dikke laag zonnecrème. Waarom? In zijn tijd bestond het nog niet en mocht hij tijdens een stranddagje lekker rood schroeien onder een loden zon. Gelukkig staken in die periode woorden als bewustwording en preventie de kop op.

Vervoer = zon
Dat bevestigt ons dokter Thomas Maselis, dermatoloog en voorzitter van Euromelanoma, de organisatie die preventiecampagnes op poten zet om ons te beschermen tegen overdreven zonlicht. Hij onderstreept dat de opmars van het vervoer in dit verhaal voor die generatie héél belangrijk was. “Met de auto, de trein en vooral het vliegtuig stonden we plots in no time in een zonovergoten land.

Preventie = stagnatie
Die opmars bewijst helaas bij de huidige generatie van 60 tot 70 jaar hoe schadelijk de zon wel niet is. Toen die mensen op zonvakantie gingen in hun middelbare leeftijd was er nog veel minder preventie. Het gevolg is dat we nu, in die leeftijdsgroep, een toename zien van huidkankers en vooral melanomen.” Positief is dan wel dat we in de huidige leeftijdsgroep van 20-25 jaar geen stijging meer zien. “Wellicht door de preventiecampagnes in de jaren negentig en 2000 waarin ouders hun kinderen beter beschermden met zonnecrème.”

 

Ga zeker niet onbeschermd de zon tegemoet om je vitamientjes aan te vullen – Thomas Masselis

 

Rijk = wit
Maselis neemt ons even mee in een verder verleden en vertelt dat je vroeger aan het uiterlijk de welvaart van de mensen kon zien. “Voor de eerste wereldoorlog waren de armen ‘bruin’ van buiten te werken en de rijken ‘wit’ van binnen te zitten. Tijdens het interbellum veranderde dit. Arbeiders gingen werken in fabrieken of mijnen en bleven ‘wit’ terwijl de rijken buiten gingen golfen of tennissen en een mooie teint kregen.”

Bruin = mode
Dermatologe Hilde Deleu, beaamt. “De kleur van de huid toonde vroeger tot welke sociale klasse je behoorde. Pas toen Coco Chanel ging werken met gebronzeerde modellen, veranderde het beeld in de media en werd een bruine huid ook mode.” In een latere fase werd door onderzoek duidelijk dat zonnen en mooi bruin worden helemaal niet onschuldig was. De eerste zonnecrèmes hadden een lage factor en werden in het achterkantoortje van de dorpsapotheek gemaakt. Een zalfje met zink, wat vooral het zonlicht weerkaatste, moest heil bieden, maar dat was uiteraard onvoldoende.

Sproeten = schade
En de papa die zijn zoontje in de zon laat spelen, kan dus beter voorzorgen nemen, want ook hier geldt de regel beter voorkomen dan genezen. Een keer verbranden kan geen kwaad denken we. Over een weekje zijn we mooi bruin en dat is wat telt. Compleet fout dus. “De huid vergeet nooit”, stelt Deleu. “Wie eenmalig verbrandt en een slecht huidtype heeft, kan nadien sproeten krijgen en dat is eigenlijk al een teken van chronische schade in het DNA.

 

Zelfbruinende lotions zijn populair, maar vervangen absoluut geen zonnecrème – Hilde Deleu

 

Antigif = zonnecrème
Het lijkt onschuldig, maar dat is het duidelijk niet.” Het antigif is en blijft zonnecrème in combinatie met een hoofddeksel, liefst met grote randen, waarbij ook de ogen bedekt zijn. Een petje is niet voldoende. Wat de zonnecrème betreft, neem je best een factor 30. Dokter Deleu: “Die bieden voldoende bescherming tegen alle potentiële bedreigingen van de zonnestralen. Bovendien zijn de nieuwe producten erg aangenaam in gebruik.”

Zon = vitamine D
Dokter Masselis bevestigt dat een combinatie van kledij, zonnecrème en schaduw op het middaguur de beste voorzorgsmaatregelen zijn. Hij besluit nog met het belang van vitamine D voor ons lichaam. Een derde van de Belgen heeft namelijk te weinig vitamine D. Om dit weer aan te vullen gaan ze een paar uur in de zon liggen. “Compleet fout”, aldus Masselis. “Na een kwartier zonnen, stopt ons lichaam met het aanmaken van vitamine D. We houden het niet vast en kunnen het niet opsparen zoals een kameel met vocht. Wie kampt met een vitamine D tekort moet elke dag een half uurtje buiten wandelen met het gezicht en de handen niet bedekt, ook in de winter. Dat is voldoende om je vitamine D terug aan te vullen.

Zonnen = zonnecrème
Het is echter niet alleen om die vitaminen te doen. We willen vooral graag een mooi gebronzeerde huid, en liefst zo snel mogelijk. Bieden zelfbruinende lotions of poeders dan een oplossing? “Dergelijke producten zijn uiteraard populair, maar ze vervangen absoluut geen zonnecrème”, stelt Deleu. “Je kan ze bijvoorbeeld wel gebruiken voor het slapengaan, maar als je gaat zonnen, moet je altijd een zonnecrème gebruiken met hoge factor. Punt.”