Wie de uitstekende tv-serie The Knick heeft gezien over het New Yorkse Knickerbocker-hospitaal in 1900, zal het beamen: medische technologie heeft de laatste jaren een enorme vlucht genomen. Wat heeft dat voor de patiënt teweeggebracht en waar gaan we naar toe? “We zijn tegenwoordig in staat om levende wezens te ontwerpen die niet in de natuur.

Bloed dat tijdens een operatie wordt weggezogen met een handbediend pompje, haast onbestaande anesthesie en huis-tuin-en-keukenkwaaltjes die niets minder dan dodelijk waren. Het was echt geen pretje als je, nauwelijks honderd jaar geleden, op een operatietafel terechtkwam. Het verschil met nu is gigantisch en niet alleen in het operatiekwartier.

Futuristische beeldvorming
“Neem heel de evolutie inzake beeldvorming”, zegt directeur Richard Van Den Broeck van Unamec, de Belgische Federatie van de Industrie van Medische Technologieën. “Een dokter kan tegenwoordig perfect zijn weg vinden in een menselijk lichaam, via cameraatjes die binnengebracht worden langs piepkleine gaatjes tot zelfs recht in het hart. Of de geneesmiddelen die via technologie tot op exact de juiste plaats in het lichaam gebracht worden en noem maar op.”

 

Er is geld genoeg, maar we zullen het wel anders moeten gaan verdelen – Richard Van Den Broeck

 

Chemie & technologie
Professor Bart De Moor van iMinds en KULeuven onderscheidt een viertal grote domeinen waarop de medische technologie een sprong heeft gemaakt. “De vooruitgang in de chemie en, daaraan verbonden, de genetica, is er daar één van”, zegt hij. “Alle medicijnen zijn immers gebaseerd op chemie en genezen is een chemisch proces.” Ten tweede noemt hij de technologie en beeldvorming. “Alles wat we nu ter beschikking hebben aan endoscopen, scanners, röntgentoestellen en zelfs 3D-beeldvorming is een enorme sprong voorwaarts.”

 

technologie

 

Ingrijpen op de mens
Als derde domein haalt De Moor het ingrijpen op de mens zelf aan. “Via wearables, protheses, 3D-printing en tegenwoordig zelfs het kweken van lichaamsdelen, met cellen van de patiënt zelf. Of zelfs met stamcellen: cellen die geprogrammeerd kunnen worden om een bepaalde functie te gaan waarnemen.”

Synthetisch biologisch
Het vierde en meest futuristische domein is voor De Moor dat van de synthetische biologie. “Alle onderzoek inzake DNA heeft ertoe geleid dat we nu zelf levende wezens kunnen ontwerpen die niet in de natuur voorkomen. We kunnen bijvoorbeeld zelf bacteriën maken die kanker kan opsporen en vernietigen.” Er bestaan ook al bacteriën die zware metalen kunnen ontdekken in water en dan blauw oplichten, net zoals een kwal. “We doen dat door de genetische mechanismes van de kwal in die bacterie in te planten en zo een nieuwe soort te creëren.”

 

Met stamcellen grijp je in op de mens zelf, door de cellen te programmeren voor bepaalde functies – Bart De Moor

 

Snel herstel
Die vooruitgang heeft ertoe geleid dat patiënten zich mogen verwachten aan een betere gezondheidszorg, een hogere levenskwaliteit en een sneller herstel. Van Den Broeck: “Neem een simpele heupoperatie. Wie nu zo’n ingreep ondergaat, kan de volgende dag al terug stappen. Dat was vijf of tien jaar geleden niet het geval.”

Ziekte monitoren
Maar niet alleen in het genezen van ziektes speelt technologie tegenwoordig een sleutelrol. Ook in de preventie wordt ze steeds belangrijker. De Moor: “Preventie wordt gemakkelijker door technologie die ziekte-indicaties laten monitoren. Die bacterie die kanker kan opsporen, heeft aan één kankercel genoeg.”

Medische verzorging voor iedereen
De Moor voorspelt ook dat we in de toekomst steeds meer sensoren en wearables gaan dragen die onze lichaamsfuncties in de gaten houden, waardoor onze levenskwaliteit zal verbeteren. Blijft natuurlijk de vraag of dit in de toekomst allemaal nog betaalbaar zal zijn. Of wordt goede medische verzorging iets voor de happy few? “Ik ben ervan overtuigd dat er geld genoeg is, maar dat we het anders zullen moeten verdelen”, zegt Van Den Broeck. “We zullen onze bestaande werkmethodes moeten evalueren in functie van de middelen. Het komt er dus vooral op aan om de nieuwe technologie op de beste manier te gebruiken.”

fG_MensLich0316_004