Tegen 2050 telt België bijna drie miljoen 67-plussers (prognose Planbureau). Hen allemaal een plekje in een woonzorgcentrum garanderen, is onmogelijk. En dus wordt ‘oud worden in eigen huis’ de norm. Wat kunnen we doen om onze senioren een aangename thuis te geven?

47 jaar al wonen Greta Luysterborg (74) en Roger Deridder (77) in hun woning in Deurne, in een stille wijk, met veel groen, lieve buren, winkels op wandelafstand en een vlotte toegang tot het openbaar vervoer. Van gezondheidskwaaltjes blijven de twee vooralsnog gespaard, en ook de benen willen nog altijd aardig mee. Gelukkig, want als voorzitter van de Vlaamse Actieve Senioren reist Roger flink wat kilometers af.

Verbouwen of verhuizen
Hoewel nog heel actief en gezond denkt het koppel wel na over de dag dat het minder gaat. Deridder: “De voorbije jaren zagen we heel wat vrienden naar een appartement verhuizen. Ook wij hebben die stap overwogen en er zelfs enkele bezocht, maar uiteindelijk beslisten we om in eigen huis te blijven. We voelen ons hier thuis; waarom zouden we weggaan?” Om de oude dag comfortabeler te maken, hebben ze vier jaar geleden enkele ingrepen aan hun huis laten uitvoeren. Zo kwamen de slaap- en de badkamer naar de benedenverdieping en installeerden ze in die laatste een inloopdouche met een stoeltje. Het onderhoud binnen en buiten huis doen ze nog altijd zelf. “Maar als het op een dag nodig is, dan roepen we hulp in. Met dienstencheques zijn veel mogelijkheden.”

 

De voorbije jaren zagen we heel wat vrienden naar een appartement verhuizen – Greta Luysterborg

 

Vergrijzing stijgt
Veel senioren denken net als Greta en Roger. Onderzoek van de VUB uit 2014 leert dat de meeste zestigplussers in Vlaanderen in hun eigen huis oud willen worden: zes op de tien ondervraagde senioren zijn dat idee genegen. 15,9 procent ziet een verhuis naar een serviceflat zitten en 4,6 procent staat positief tegenover een verblijf in het woonzorgcentrum. Dat ouderen graag zo lang mogelijk in hun eigen huis willen blijven, is gezien de toenemende vergrijzing een opsteker. Het staat immers vast dat sowieso niet iedereen in een assistentiewoning of WZC terecht kan. Nu al verschuiven die instellingen hun focus naar de zware zorgbehoevenden.

Testpersonen gezocht
Om de uitdagingen in de ouderenzorg het hoofd te bieden, riep de Vlaamse Overheid drie jaar geleden de zorgproeftuinen in het leven, met de bedoeling nieuwe diensten en producten uit te proberen. Eén daarvan is Living & Care Lab, een partnerschap van Welzijnszorg Kempen, Stad Turnhout en Thomas More, dat focust op oplossingen om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Coördinator Kelly Verheyen: “Als een bedrijf bijvoorbeeld een sensor voor valdetectie ontwikkelt, dan vragen we aan ons panel van ruim duizend 65-plussers wie zo’n toestel wil testen. Op die manier kunnen we nagaan of alles werkt zoals voorzien, of de senioren de technologie snappen en hoe de interactie met eventuele zorgverleners verloopt. Dat helpt om het product te verfijnen.”

 

Senioren testen de nieuwe technologieën zodat we zeker zijn dat ze ze snappen – Kelly Verheyen

 

Analyses als basis…
Voor de komende maanden heeft LiCalab een proefproject rond dementie gepland. Sensoren in het huis van de testpersonen zullen het gedrag en de bewegingen van de bewoners dag en nacht registreren. Uit die gegevens zal vervolgens moeten blijken of afwijkingen in het normale patroon iets over de gezondheid van de bewoners vertellen. Zijn er bijvoorbeeld signalen die op dementie kunnen wijzen?

… van nieuwe seniorenvriendelijke producten
Eerder ontsproot uit de zorgproeftuin het ontbijtconcept TopShake voor mensen met ernstige slikproblemen, een frequent probleem bij mensen met dementie. Onderzoekers uit de zorg, de academische wereld en de voedingsindustrie gingen na welke voedingstextuur en -dikte voor de patiënten ideaal is, zodat verslikking onmogelijk wordt. Zeven ‘purees’ – met telkens verschillende smaken – doorstonden de test in de proeftuin en verschijnen binnenkort op de markt. Verheyen: “Zo’n uitvinding lijkt op het eerste gezicht banaal, maar voor zorgbehoevenden en hun mantelzorgers betekent het extra comfort. Daar doen we het uiteindelijk voor.”