Productlabels zijn het slachtoffer van hun eigen succes. Wereldwijd bestaan er bijvoorbeeld meer dan 430 ecolabels. Allemaal worden ze volgens hun eigen methodologie opgesteld door de instantie die ze in het leven heeft geroepen, toegekend en geëvalueerd. En allemaal dekken ze een andere lading, hoewel de rode draad – het product is ecologisch verantwoord geproduceerd – steevast dezelfde is.

Voorkom greenwashing
Door de veelheid aan labels kan de consument echter slecht de betrouwbaarheid inschatten. “Lang niet alle labels zijn betrouwbaar,” zegt Evert Vermaut, product manager bij Vinçotte, één van de grootste inspectie- en certificatiebedrijven wereldwijd. “Wij zien bijvoorbeeld dat slechts een deel van de labels die wordt toegekend, ook daadwerkelijk door een externe, onafhankelijke partij werd gevalideerd. Nochtans is dat onontbeerlijk om het vertrouwen bij de consument op te bouwen, te behouden en – in het geval van de ecolabels – greenwashing te voorkomen.” Als een label wordt gevalideerd dan wint het aan geloofwaardigheid en kan het zich onderscheiden van de rest.

 

Validatie is onontbeerlijk om greenwashing te voorkomen – Evert Vermaut

Label voor imago
Ecolabels zijn grofweg op de delen in twee categorieën: labels die rechtstreeks op de eindconsument zijn gericht, en labels die bedoeld zijn voor andere bedrijven of leveranciers in de productieketen. “We merken dat multinationals die zichzelf een groener imago willen aanmeten, steeds vaker van hun leveranciers eisen dat ook zij de impact op het milieu of het klimaat klein houden,” vertelt Vermaut. “Een betrouwbaar, gevalideerd label kan daarbij helpen.”

Koolstofneutraliteit in de kijker
Zo’n populair, Belgisch en gevalideerd ecolabel is CO2 Neutral van de firma CO2logic. Dat label kunnen bedrijven aanvragen als ze hun koolstofneutraliteit in de kijker willen plaatsen. Eerst wordt de totale CO2-uitstoot van een bedrijf berekend. “Die bestaat hoofdzakelijk uit verschillende bronnen zoals de eigen CO2-emissies van het bedrijf, de uitstoot van de elektriciteit en energie die het bedrijf aankoopt, en de CO2 die verderop in de productieketen wordt geproduceerd,” vertelt Antoine Geerinckx van CO2logic. Vervolgens zoeken Geerinckx en zijn collega’s van CO2logic naar opties om de uitstoot te beperken. “Ten slotte selecteren we een duurzaam traject om de resterende uitstoot te compenseren. Meestal is dat een investering in een klimaatproject in het buitenland.”

We selecteren een duurzaam traject om de resterende uitstoot te compenseren – Antoine Geerinckx

Dubbele controle
Heel dat toekenningsproces wordt door een extern certificatiebedrijf nog eens overgedaan ter controle. Vermaut: “De uitstoot wordt opnieuw berekend en we kijken of er bijvoorbeeld niet méér kan gereduceerd worden.” Vermaut benadrukt ook het belang van de validatie van zulke duurzame investeringen zoals klimaatprojecten. “Het geïnvesteerde geld moet natuurlijk ook écht tot een vermindering van de CO2-emissie elders leiden.”

Labels die lading dekken
Ondertussen wil ook Europa schoon schip maken in labelland. In een pilootproject, waaraan ook Vinçotte meewerkt, onderzoekt de Europese Commissie hoe een betrouwbaar, omvattend en uniform label de consument ertoe kan aanzetten zijn koopgedrag te veranderen – een label dat bijvoorbeeld niet alleen de impact op het milieu of het klimaat weergeeft, maar de ganse levenscyclusanalyse in rekening brengt. Vermaut: “We weten uit onderzoek dat mensen best bereid zijn iets meer te betalen, als ze maar de garantie hebben dat labels ook écht de lading dekken.”