Subsidie, een lage energierekening en een kleinere ecologische voetafdruk. Een huis bouwen volgens de BEN-eisen klinkt zeer aantrekkelijk en inmiddels voldoet 34 procent van de Vlaamse nieuwbouwwoningen aan de norm. Maar hoe zit dat nu allemaal precies?

Laten we beginnen met de term waar het allemaal om draait: de BEN-norm. Bijna EnergieNeutraal. Dat klinkt simpel en niet erg dwingend vanwege het woord ‘bijna’. Toch bestaan er harde richtlijnen en is BEN voor iedereen die vanaf 2021 een woning wil gaan bouwen een eis. “De Europese Unie heeft beslist dat vanaf 2021 alle nieuwe gebouwen zo goed als energieneutraal moeten zijn”, legt Geert Flipts van het Vlaams Energieagentschap uit. “Dat wil zeggen dat ze enerzijds zeer goed geïsoleerd moeten zijn en daarnaast grotendeels gebruik maken van hernieuwbare energie.”

Klimaatverschillen
Die Europese eis vult iedere lidstaat volgens zijn eigen parameters en normen in. Klimaatverschillen zorgen namelijk voor een verschil in de opbrengst van zonnepanelen of isolatie tussen lidstaten onderling. “Daardoor kan niet ieder land dezelfde formule gebruiken om de energieprestatie van een woning te berekenen”, Flipts. De bedoeling is wel dat het uiteindelijke verbruik in de nieuwbouwwoningen in iedere lidstaat zo laag mogelijk is.”

 

Compact bouwen is een van de belangrijkste zaken om vooraf rekening mee te houden- Christophe Debrabander

 

Energieprestatie
In Vlaanderen werd die norm dus de BEN-norm, die gehaald wordt wanneer een woning een energieprestatie (het E-peil) van 30 of lager scoort. Flipts: “Die score komt tot stand aan de hand van verschillende parameters zoals bijvoorbeeld isolatie, compactheid, ventilatie, luchtdichtheid, het gebruik van energie-efficiënte installaties en warm water of het aandeel hernieuwbare energie.” Vanaf een E-peil van E30 of lager wordt gezegd dat het kostenoptimaal is. Je hebt dan een zeer energiezuinige woning. “Je zou nog verder kunnen gaan, maar de vraag is dn of je de investeringen om een woning veel lager dan E30 te krijgen, zult terugverdienen in de levensduur van de woning.”

Subsidies opstrijken
Doordat 2021 dichterbij komt, willen veel mensen die nu een nieuw huis gaan bouwen graag al aan de BEN-norm voldoen. Niet alleen om de bijbehorende subsidie op te strijken, waardoor je vijf jaar lang 50 procent korting op de roerende voorheffing krijgt, maar ook om te profiteren van een lagere energierekening en de waarde van de woning ook in de toekomst te behouden.

E-peil
Maar waar moet je dan rekening mee houden? “Allereerst moet er tijdens de ontwerpfase zeer bewust te werk worden gegaan”, legt Christophe Debrabander, architect en duurzaamheidsadviseur bij Durabrik, uit. “Compact bouwen is een van de belangrijkste zaken om tijdens het ontwerp rekening mee te houden. Dat zorgt ervoor dat er minder buitenschil is en daarmee minder verliesoppervlak.” Compact bouwen heeft dus al een zeer grote impact op het E-peil.

Isolatie
Daarnaast is isolatie van de woning zelf van vitaal belang. Debrabander: “Met een goed geïsoleerde woning, daalt de energiebehoefte. Een goed doordachte isolatieschil is dus een tweede belangrijk punt. Voeg daarbij een energiezuinige ventilatie met warmterecuperatie, gecombineerd met aandacht voor de warmteverliezen via kieren en spleten en je krijgt een zeer lage energiebehoefte.” Voor de resterende energiebehoefte raadt hij aan doordacht gebruik te maken van hernieuwbare energie, bijvoorbeeld door het gebruik van zonnepanelen.

 

Door nu al te investeren in BEN, heb je op het einde van je hypotheek nog steeds een conforme woning - Geert Flipts

 

Aangename temperatuur
Rekening houden met die drie zaken helpt je op weg naar een betaalbare nieuwe woning volgens de BEN-norm. “Bovendien draagt het bij aan het algehele comfort van een woning”, aldus Debrabander. “Het kan niet meer zo zijn dat het op het toilet bijvoorbeeld altijd heel koud is, zoals je bij oude woningen vaak merkt. Alles is beter geïsoleerd en dus is de temperatuur overal aangenaam.

Investeren in BEN
Je woning energieneutraal maken, allemaal goed en wel, maar hoeveel mag dat niet kosten? “Een exact getal, of zelfs een percentage plakken op de extra kosten om een woning bijna energieneutraal te maken, durf ik niet”, aldus Flipts. “Maar dat er een meerkost is, staat vast.” Daarbij is de verwachting dat iemand die nu een huis bouwt, dat niet aan de BEN-norm voldoet, de waarde daarvan zal zien dalen. Debrabander: “Stel dat je een hypotheek voor 25 jaar afsluit. Tegen het einde daarvan, zit je al vlak bij 2050 en dan moeten alle woningen aan de BEN-norm voldoen, niet alleen de nieuwbouwwoningen. Door nu al te investeren in BEN heb je op het einde van je hypotheek nog steeds een conforme woning.”