In samenwerking met

Bart Van Opstal, notaris en woordvoerder van Notaris.be

Vroeg of laat moeten we er wel allemaal eens bij stilstaan… Moeten we bij leven iets ondernemen om onze nalatenschap te regelen? Heeft schenken altijd een meerwaarde? Notarissen krijgen deze vragen dagelijks voorgeschoteld. Het antwoord is niet altijd zwart-wit.

Je nalatenschap regelen is niet altijd even makkelijk voor iedereen. Want is het beter om te schenken of om een testament op te stellen? Hoewel het niet altijd zo eenvoudig te beslissen is, kan schenken wel degelijk een verschil maken. Door te schenken verkleint de schenker immers zijn vermogen bij leven, zodat het een gunstig effect heeft op de later te betalen erfbelasting. Bovendien zorgen schenkingen ook dat de komende generatie al een stukje kapitaal krijgt op een moment waar ze het meest nodig hebben. Mensen erven vaak te laat, wanneer de belangrijkste investeringen in hun leven al achter de rug zijn.

Vergelijking van tarieven
Bij schenkingen betaal je geen erfbelasting, maar wel een schenkbelasting. De schenking van roerende goederen, zoals meubels, aandelen, kapitaal… is onderworpen aan de voordelige en vlakke tarieven van 3 of 7 procent. De tarieven voor onroerende schenkingen, zoals van een woning, werden In Vlaanderen drastisch verlaagd in 2015. Globaal gezien zijn de schenkingstarieven in de meeste gevallen voordeliger dan de erfbelasting.

 

Schenkingen moeten volgens de regels van de kunst gebeuren

 

Gegeven is gegeven
Zal de notaris dan altijd aanraden om te schenken? Nee. Het fiscale plaatje is immers niet het enige dat bekeken moet worden. Bij schenkingen geldt de regel ‘gegeven is gegeven. Iemand die kiest om te schenken moet dus wel zeker zijn dat hij later nog een appeltje voor de dorst heeft. Bovendien moeten schenkingen volgens de regels van de kunst gebeuren. De deskundige hulp van de notaris is in deze situaties is broodnodig.

Testament & successietarieven
Iets anders uit de instrumentenkoffer van de notaris: testamenten. Hier bevinden we ons weer in het erfrecht. Het zijn dan ook de successietarieven die van toepassing zijn op de begunstigde, en dat kan bij testamenten wel duur uitkomen. Mensen die testamenten opstellen hebben namelijk vaak geen dichte familie en de successietarieven voor ‘verre’ familie of vreemden lopen hoog op tot 65 procent in Vlaanderen.

Duo-legaat, wat?
De notaris kan in deze situaties aanraden om met een zogenaamd duo-legaat te werken. In een testament worden dan twee begunstigden aangeduid, waaronder een vzw die de testamentmaker nauw aan het hart ligt. In het testament koppelt de testamentmaker echter een last aan het legaat van de vzw. Wat is hier de last? De vzw moet ook de erfbelasting betalen op het legaat voor de andere begunstigde. Die laatste krijgt dus een legaat vrij van erfbelasting, terwijl de vzw aan een voordelig tarief zelf een stukje kapitaal kan erven. Door minder te geven aan één begunstigde houden ze er netto toch méér aan over. Niet alleen een mooie fiscale, maar ook filantropische win-win situatie.