Brussel, Antwerpen, Gent, de grote Belgische steden zijn allemaal bezig met nieuwe mobiliteitsprojecten om zich voor te bereiden op de toekomst. Maar waarop zou nu de focus moeten liggen in de mobiliteit van de stad van de toekomst? Meer asfalt of kan het met minder?

Wanneer onze samenleving iemand het zwaarst wil straffen, wordt die persoon opgesloten in een gevangenis. Daarmee wordt zijn belangrijkste recht afgenomen: dat op vrijheid. Vrijheid om te doen en laten wat hij wil en vrijheid om te gaan en staan waar hij wil. En gaan en staan waar we willen, daar heeft mobiliteit een groot aandeel in.

Kwaliteit afhankelijk van mobiliteit
Het belang van mobiliteit blijft, zeker voor de stad van de toekomst. “De kwaliteit van een stad zal in de toekomst afhangen van de rol die deze toebedeeld aan mobiliteit”, stelt Professor Frank Witlox, voorzitter van het Instituut voor Duurzame Mobiliteit (IDM) van de Universiteit Gent. “De rol van mobiliteit is essentieel voor een stad, als een goedwerkend weefsel.”

 

Het openbaar vervoer moet het stipter, frequenter, veiliger en meer comfort bieden – Frank Witlox

MS_1216-003

Actieve mobiliteit stimuleren
De grote Belgische steden – Brussel Antwerpen, Gent – lijken dat in te zien en zijn momenteel bezig met nieuwe mobiliteitsprojecten om zichzelf voor te bereiden op de toekomst. Maar hoe moet mobiliteit er in de stad van de toekomst dan uitzien? “De focus van een beleidsplan voor de toekomst moet liggen op duurzame, efficiënte en gegarandeerde mobiliteit”, vindt Witlox. “Op het niveau van steden is het daarbij zaak zoveel mogelijk actieve mobiliteit te stimuleren: wandelen en fietsen. Tegelijkertijd is het belangrijk de auto ook niet uit het oog te verliezen, want die zal zijn rol blijven spelen.”

Mobielste land ter wereld
Professor Thomas Vanoutrive van de Universiteit Antwerpen en onder meer auteur van het boek Het mobielste land van de wereld, is het eens met Witlox over de actieve mobiliteit. Hij ziet de investeringen van steden in fietssnelwegen en noemt een voetpadenplan zelfs de basis van de mobiliteit. “Ook voor mensen die minder mobiel zijn, is dat van groot belang. Op plaatsen waar dat minder goed geregeld is kunnen zij zich amper autonoom verplaatsen.”

 

Ook voor mensen die minder mobiel zijn is een goed voetpadenplan van groot belang –  Thomas Vanoutrive

 

Eigen ruimtes voor voetgangers, fietsers en auto’s
Voetgangers, fietsers en auto’s zouden daarnaast hun eigen ruimtes moeten krijgen in de moderne stad. “Er zou een duidelijke tweedeling moeten zijn tussen een autoluwe zone, in het centrum, en een zone waar de autoafhankelijkheid groter is, aan de rand van de stad”, vertelt professor Witlox. “Het probleem van het realiseren van zo’n tweedeling ligt erin dat daarvoor niet alleen een mobiele verschuiving, maar ook een mentale verschuiving noodzakelijk is.”

Openbaar vervoer is grootste uitdaging
Het aanleggen van autoluwe zones zal immers vaak gepaard gaan met protesten van iedereen die moeite heeft op een andere manier binnen die autoluwe zone te komen. Er zal dus een compromis gesloten moeten worden. Een belangrijke factor die meegenomen moet worden in dat compromis is het openbaar vervoer, daar ligt misschien wel de grootste uitdaging volgens Witlox. “Als het openbaar vervoer een echt waardig alternatief moet worden voor de auto”, zegt hij, “dan moet het stipter, frequenter, veiliger en meer comfort bieden. Een uniform ticketsysteem voor het hele land, met toegang tot internet, en meer betrouwbaarheid. Dat het kan, bewijzen landen zoals Japan of Noorwegen.”

Op zoek naar dé oplossing
Het zal niet alleen een modern mobiliteitsplan vergen om al deze veranderingen effectief te bewerkstelligen en dat compromis te bereiken waarmee iedereen tevreden is. Verschillende beleidsplannen (een sociaal plan, woonplan en herlocaties) zullen moeten worden samengelegd om mobiliteit in steden in de toekomst te behouden en verbeteren. “We willen bereikbaarheid garanderen voor iedereen, maar met een aanvaardbare impact op mens en milieu”, formuleert professor Vanoutrive de belangrijkste doelstelling voor de toekomst. “Er zijn al veel strategieën toegepast op verschillende plaatsen, maar dé oplossing is er nog niet”, besluit professor Witlox. “De uitdagingen zijn bovendien divers, omdat de gebruikers van de stad erg verschillend zijn.”