Bij ongeveer elke industriële activiteit komt er op een of andere manier wel afval vrij, daar valt moeilijk aan te ontsnappen. Gelukkig is de manier waarop bedrijven met dat afval omgaan wel helemaal anders dan vroeger. “Grondstoffen zijn eindig, we kunnen er dus beter maar zorgzaam mee omspringen.”

Exact 13,9 miljoen ton industrieel afval werd in 2014 geproduceerd in Vlaanderen, zo blijkt uit de laatste cijfers van OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij. “Dat lijkt heel veel en dat is het ook wel, maar het is wel 800.000 ton minder dan in 2012”, zegt OVAM-woordvoerder Jan Verheyen. “Die hoeveelheid is al verschillende jaren aan het dalen. In 2005 zaten we nog aan twintig miljoen ton.”

Industrieel voor huishoudelijk afval
Zeker bij de drie grootste afvalstromen was de daling het sterkst. “Dat zijn slib, bouw- en sloopafval en vervuilde grond”, zegt Verheyen. “Opvallend is ook dat de recyclagegraad van het Vlaamse bedrijfsafval in 2014 op zevenenzeventig procent aftikte. Dat is twee procent meer dan in 2012.” Meer dan driekwart van het afval krijgt dus een tweede leven via materiaalrecyclage. Daarmee steekt het bedrijfsafval zelfs het huishoudelijk afval voorbij, want daar staat het cijfer op ongeveer zeventig procent.

Mentaliteitswijziging aan de bron
Dat die daling echt wel het gevolg is van een mentaliteitswijziging, bewijst Verheyen met een opmerkelijke vaststelling. “Er is de laatste jaren een ontkoppeling tussen economische groei en bedrijfsafval”, zegt hij. “Het Bruto Binnenlands Product en de economische activiteit nemen toe, maar de hoeveelheid afval stijgt niet mee. Integendeel, er is zelfs een daling en dat is goed nieuws.”

 

Recyclage van aluminium stoot een pak minder CO2 uit dan bij ontginning Jan Verheyen

 

Economisch & ecologisch voordeel
Recycleren op zich is sowieso al goed voor onze economie. Vlaanderen is niet van geweldig veel grondstoffen voorzien en zonder verregaande recyclage zou er een nog groter deel uit het buitenland moeten komen. “Bovendien zijn grondstoffen niet eindig, ooit raken ze uitgeput. We kunnen er dus maar beter zorgzaam mee omspringen.” Bovendien is de milieu-impact van recycleren meestal veel kleiner dan nieuwe grondstoffen opdelven. “Neem bijvoorbeeld aluminium”, geeft Verheyen als voorbeeld. “Bij het recycleren van aluminium komt een pak minder CO2 vrij dan bij de ontginning. Ook het milieu vaart er dus wel bij.”

De bouwsector op kop
Eén van de sectoren waar het afvalprobleem behoorlijk sterk speelt, is de bouw. Bij het neerzetten van gebouwen en huizen komt er namelijk best veel afval vrij. Afval van een heel divers pluimage. “Wij doen een selectieve inzameling van vijf verschillende afvalstromen”, zegt directeur Jan Van der Beke van bouwbedrijf Stessens uit Geel. “Dat zijn hout-, steen-, metaal-, isolatie- en plasticafval. Vroeger werd dat allemaal op een hoop gegooid en gestort of verbrand, maar die tijden zijn al lang voorbij.”

 

Vroeger werd afval op een hoop gegooid, gestort of verbrand, maar die tijden zijn voorbijJan Van der Beke

 

Recyclage = goedkoper
Niet alleen zijn de belastingen en taksen op ongesorteerd afval veel hoger geworden, het ingezamelde materiaal wordt ook grotendeels hergebruikt. “Al het metaalafval wordt bijvoorbeeld gerecycleerd”, aldus Van der Beke. “Steengruis wordt dan weer gebruikt om bitumen van te maken, een grondstof voor asfalt.” Goed voor het milieu en ook voor de portemonnee van de bedrijven. Een container gesorteerd, recycleerbaar afval laten afvoeren, is immers stukken goedkoper dan met een container ongesorteerd afval naar het stort of de verbrandingsoven rijden.

Aangepaste productie
Bedrijven spelen ook in op de hele mentaliteitswijziging. Ze passen hun productie aan en houden zelfs al bij het ontwerpen van hun producten rekening met de latere recyclage. Verheyen: “We zien ook alsmaar vaker symbioseprojecten: bedrijf A dat zijn afval rechtstreeks levert aan bedrijf B, waar het als grondstof wordt gebruikt.” Een plus voor beide bedrijven en voor het milieu.